Oxfam Novib: meldpunt voor seksueel wangedrag

Internationale hulpverlening

Na berichten over orgiën van hulpverleners met prostituees in Haïti wil Oxfam Novib een internationaal meldpunt.

Oxfam Novib pleit voor een internationaal meldpunt waarmee hulporganisaties elkaar kunnen informeren over medewerkers die zich hebben schuldig gemaakt aan seksueel wangedrag of andere integriteitsschendingen. Het doel is te voorkomen dat hulpverleners na hun gedwongen vertrek zomaar weer bij een andere organisatie kunnen gaan werken.

De directe aanleiding is het schandaal in Haïti, dat de Britse krant The Times vrijdag onthulde. In 2011 moesten zeven medewerkers van de Britse zusterorganisatie Oxfam vertrekken toen was gebleken dat zij hadden deelgenomen aan seksfeesten met prostituees, van wie sommigen misschien minderjarig waren.

Een van de zeven was landendirecteur Roland van Hauwermeiren. Na zijn vertrek bij Oxfam werd de Belg aangenomen bij het Franse Action contre La Faim, in Bangladesh. Deze organisatie zegt tegen The Times dat zij van niets wist en zelfs goede referenties over Van Hauwermeiren van Oxfam-medewerkers had gekregen.

Een zwarte lijst aanleggen is moeilijk, gezien de verschillen in privacywetgeving tussen landen. Maar er zijn andere manieren, denkt Farah Karimi, directeur van het Nederlandse Oxfam Novib, dat de afgelopen dagen 1.700 donateurs kwijtraakte door het schandaal. „Ik stel me een centraal meldpunt voor, waarin een organisatie kan melden dat ze heeft vastgesteld dat een medewerker in een bepaald land een bepaald soort integriteitsschending heeft begaan. Zonder namen te noemen.”

Op basis van dat register kunnen hulporganisaties dan besluiten extra achtergrondchecks te doen of referenties op te vragen als ze iemand willen aannemen en zien dat die persoon in het betreffende land gewerkt heeft. Het idee wordt momenteel bediscussieerd binnen de wereldwijde Oxfam-organisatie, aldus Karimi.

Nelke Manders, directeur van Artsen zonder Grenzen in Amsterdam, juicht dit idee toe. „Als je iemand ontslaat, zou je andere organisaties willen waarschuwen, maar de Europese wetgeving maakt dat moeilijk. Ik vind het een goed idee om na te denken hoe we deze informatie toch kunnen delen, binnen de privacywetgeving.”

Verder denken Oxfam Novib en ook andere hulporganisaties aan een ‘humanitair paspoort’ voor leidinggevenden in rampgebieden. Dit moet een overzicht bieden van de eerdere plekken waar iemand gewerkt heeft. „In rampgebieden waar een team heel snel moet worden uitgebreid, gaat het het vaakst mis”, zegt Karimi. „Dat is echt onze achilleshiel.”

Vorig jaar heeft Oxfam Novib een medewerker ontslagen die seksuele diensten van nieuwe medewerkers vroeg, blijkt uit een inventarisatie van NRC. Momenteel loopt er een onderzoek naar twee medewerkers in een ander land. Het Nederlandse Rode Kruis zegt in de afgelopen vijftien jaar drie meldingen van seksueel wangedrag te hebben gekregen. Artsen zonder Grenzen heeft sinds 2015 acht medewerkers op deze grond ontslagen.

Haïti-schandaal pagina 14-15