Opinie

    • Emilie van Outeren

Na afscheid Lubbers en Zijlstra nu het referendum

De Haagse Stemming Over 34 dagen zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Ruud “de sfinx” Lubbers is overleden. Woordvoerders van Buitenlandse Zaken lekten mails die niet van hen waren. En de Tweede Kamer neemt vandaag met veel kabaal afscheid van het referendum.

WINNAAR LUBBERS: Een hyperintelligente, razendsnelle, ondoorgrondelijke sfinx, zo typeert politiek verslaggever Mark Kranenburg de gisteren overleden Ruud Lubbers (78). De man die politiek bedreef zoals hij bridgede, zonder systeem en zonder gevoel, met maar één motief: winnen. Lubbers was de jongste en langstzittende premier, van 1982 tot 1994, en hij maakte het CDA groot. Hij drukte als geen ander zijn stempel op de jaren tachtig, jaren van crisis, hervormingen en protesten. Er is veel lof voor “de staatsman” die “ons internationaal op de kaart heeft gezet. De Macher”, aldus Mark Rutte.

Verliezer Lubbers: Maar Lubbers’ einde was tragisch. Zijn politieke loopbaan eindigde in een koningsdrama. De internationale topfunctie die niet van de statuur was die hij graag had gewild en bovendien eindigde met een #metoo-incident. En uiteindelijk het verval waardoor Lubbers al jaren “niet meer was wie hij was geweest”, vertelt CDA’er Bert de Vries.

LIJMSTRA: Het AD heeft een eerste reconstructietje van de dramatische aftocht van Halbe Zijlstra. Daaruit blijkt dat hij tot maandagavond dacht dat Jeroen van der Veer hem zou steunen in zijn redenering dat de inhoud van het verhaal over Poetins ‘Groot Rusland’ klopte. Toen die dekking wegviel, besefte Zijlstra - “de lijm die hun zwaarbevochten vierpartijencoalitie bij elkaar houdt” - dat het gedaan was. Wat die conclusie tegenspreekt, is dat het ministerie van Buitenlandse Zaken op dinsdagochtend nog een wanhoopspoging deed om Zijlstra’s reputatie te redden. Woordvoerders van het departement lekten een halve mailwisseling tussen de Volkskrant en oud-Shell-baas Van der Veer naar andere journalisten. Dat heeft de reputatie van het departement zelf in ieder geval niet verbeterd.

NIEUWE ALUMNUS: Uitgerekend vandaag vindt in Den Haag een reünie plaats van oud-ministers van Buitenlandse Zaken. Maxime Verhagen, Uri Rosenthal en Frans Timmermans discussiëren ter gelegenheid van de presentatie van de biografie van oud-minister Max van der Stoel over Nederland en mensenrechten. Het openbare gesprek gaat vast ook nog wel even over Zijlstra.

WAT WIJ VOLGEN I: Het debat dat de Tweede Kamer met Zijlstra wilde voeren over de Turkse aanval op Afrin, Syrië - en vooral de reactie van Zijlstra daarop - gaat vanochtend gewoon door. Interimmer Sigrid Kaag mag uitleggen waarom het kabinet het Turkse offensief tegen de Koerden niet harder heeft veroordeeld. En hoe het nu verder moet met de NAVO-bondgenoot.

Wat wij volgen II: Vanmiddag moet D66-minister Kajsa Ollongren verdedigen waarom het kabinet op stel en sprong het raadplegend referendum wil afschaffen. De oppositie zal zich verzetten, maar door de coalitieafspraak en de steun van de SGP is er een meerderheid voor. Uit de academische wereld klinkt vooral kritiek op het feit dat een referendum over het referendum onmogelijk is gemaakt in de intrekkingswet. Het kabinet riskeert, zei hoogleraar politicologie Tom van der Meer dinsdag bij een matig bezochte hoorzitting in de Kamer, “een daling van het vertrouwen in de politiek en een stijging van het politieke cynisme, juist onder groepen die toch al relatief wantrouwend staan tegenover de politiek”.


QUOTE VAN DE DAG:

“Zo leveren juist traditionele media ‘nieuwe’ politici de beste brandstof voor verzet tegen de gevestigde orde. Traditionele media die door dezelfde ‘nieuwe’ politici verketterd worden.”

Politiek columnist Tom-Jan Meeus over de discrepantie dat partijen als PVV, Denk en FvD hun munitie halen uit de traditionele media (Nieuwsuur, de Volkskrant, NRC) die ze tegelijkertijd dood verklaren.

    • Emilie van Outeren