Leuk dat veganisme, maar écht duurzaam zijn doen we samen

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Istock

Kort na elkaar las ik twee stukken over de aanpak van klimaatverandering. Het een gaf tips om mijn individuele uitstoot te verminderen. Het ander legde uit dat individuele verandering geen zin heeft. Oké.

Er staat veel op het spel. Als we onze CO2-uitstoot niet onder zo’n twee ton CO2 per persoon per jaar krijgen, zorgen we er waarschijnlijk voor dat we binnenkort niet meer op aarde kunnen leven. In Nederland stoten we echter zo’n tien ton CO2 per persoon per jaar uit.

Onderzoekers uit Zweden en Canada raden individuen vier dingen aan om zo min mogelijk negatieve impact te hebben op het klimaat: veganistisch eten, geen vliegreizen maken, leven zonder auto en vooral zo min mogelijk kinderen krijgen. Dat laatste wordt voor mij lastig, ik heb er al twee. De rest probeer ik nu wel door te voeren, maar zelfs als dit lukt, zorg ik nog steeds voor meer uitstoot dan twee ton CO2.

Lees ook het interview met Babette Porcelijn: ‘De meeste milieubewuste mensen doen bij lange na niet genoeg’

Precies daarom kunnen we individuele veranderingen net zo goed vergeten, schreef Martin Lukacs in The Guardian. De focus op duurzaam leven als individu is misleidend, zegt hij. Voor echte impact moeten veranderingen juist collectief doorgevoerd worden. Denk aan wetgeving die dwingt fossiele brandstoffen uit te faseren. Of aan belastingvoordeel voor grote investeringen die nodig zijn voor de omslag naar een duurzame economie.

Probleem is dat collectieve maatregelen momenteel veel te traag worden doorgevoerd. Mijn hoop is nu gevestigd op individuele acties die grote bewegingen helpen ontwikkelen. Ook collectieve actie organiseren begint bij individuen.

Een inspirerend voorbeeld is de internationale ‘divestment’-beweging, in Nederland via de organisatie FossielVrij NL. Die roept organisaties op investeringen in fossiele energie terug te trekken. Wereldwijd zijn inmiddels 58.000 mensen en meer dan 800 organisaties in 76 landen aangesloten, waaronder grote financiële organisaties. De waarde van teruggetrokken investeringen is in zes jaar opgelopen tot ruim 6 biljoen dollar. Dat zet zoden aan de dijk. Of denk aan de ‘Ik Stap Over Van Bank Week’ in 2015 in Nederland . Zo’n tienduizend mensen stapten over naar duurzamere banken als Triodos en ASN.

In de tussentijd ga ik toch ook de persoonlijke tips proberen door te voeren: veganistisch eten en zo min mogelijk autorijden en vliegen. Baat het te weinig dan schaadt het in ieder geval niet.

Het zou ook al helpen als producenten meer reserve-onderdelen maken, helaas doen ze dat niet: „Technisch gezien is bijna alles repareerbaar. Maar economisch niet.”
    • Miguel Heilbron