Fiasco Hoekse Lijn-metro door ‘onvoldoende regie’

De wethouder kreeg al vroeg alarmerende signalen over vertraging van de nieuwe metrolijn. Maar de ambtelijke top maakte pas maanden later de omvang duidelijk.

Een metro van vervoersbedrijf RET passeert de overweg Schenkelsdijk tijdens een testrit op de Hoekse Lijn. Robin Utrecht/ANP

De vertraging en extra kosten – tot mogelijk 90 miljoen euro – van de Hoekse Lijn komen door „onvoldoende regie en coördinatie en een gebrekkige organisatie en voorbereiding”. Dat concludeert de commissie die de afgelopen twee maanden onderzoek deed naar de aanleg van de metroverbinding tussen Rotterdam en Hoek van Holland.

Volgens de Onderzoekscommissie Hoekse Lijn zijn conclusies en aanbevelingen van onderzoeken naar de voortgang onvoldoende ter harte genomen. Betrokken partijen werkten niet goed samen. Het ‘beste perspectief’ voor het bouwproject was niet altijd leidraad. Verder ontbraken een „eenduidige besluitvormingsstructuur” en duidelijke verantwoordelijkheden en mandaten, staat in het rapport.

3,5 miljoen per extra maand

In 2016 werd besloten de treinverbinding tussen Schiedam en Hoek van Holland te vervangen door een metrolijn, en daarbij haltes toe te voegen. Het werk zou vijf maanden duren, oplevering was voorzien in september vorig jaar zijn. Spoor en stations zijn inmiddels gereed en er worden testritten gereden, maar de spoorbeveiliging is nog niet op orde.

De kosten van de aanleg van de Hoekse Lijn zijn nu geraamd op 427 miljoen euro, althans bij oplevering volgende maand. Iedere maand overschrijding kost 3,5 miljoen euro extra. De gemeente Rotterdam, opdrachtgever, gaat uit van het slechtste scenario. Daarin geschiedt oplevering pas eind dit jaar. De schade hierdoor, 90 miljoen euro, wordt dan verdeeld tussen Rotterdam (35 miljoen), subsidieverstrekker Metropoolregio Rotterdam Den Haag (27,5 miljoen) en de exploitant, vervoerbedrijf RET (27,5 miljoen).

Grote twijfels

De directe oorzaken voor de vertraging van het project zijn problemen met de software voor de beveiliging van het spoor, met het talud voor het tracé en met het leggen van de kabels.

In december 2016 bestonden al grote twijfels of de metrolijn wel in september 2017 opgeleverd kon worden, blijkt uit het onderzoek. De voorbereiding was onvoldoende gevorderd en een planning ontbrak.

De verantwoordelijke wethouder, Pex Langenberg (D66, mobiliteit), kreeg in februari 2017 al alarmerende signalen na voortgangsonderzoek. De omvang van de problemen werd hem echter pas in juni van dat jaar formeel voorgelegd. In de ambtelijke top zou sprake zijn geweest van ‘wensdenken’.

Komende week zal de Rotterdamse gemeenteraad het rapport over de Hoekse Lijn met wethouder Langenberg bespreken. De commissie nam voor haar onderzoek onder meer 1.800 stukken door en interviewde 24 mensen, zei commissievoorzitter Jan-Willem Verheij donderdag bij de presentatie in de raad.

    • Eppo König