Erland Galjaard: RTL-directeur in goede en slechte tijden

Erland Galjaard De vertrekkende RTL-directeur leidde de omroep door gouden jaren, maar werd later het gezicht van de neergang.

Erland Galjaard Foto Levin en Paula/ANP

Erland Galjaard, de RTL-directeur die donderdag zijn vertrek aankondigde, is goeddeels verantwoordelijk voor de gouden jaren van de commerciële omroep – maar wordt sinds een jaar vooral geïdentificeerd met de neergang.

Galjaard (Sassenheim, 1967), zoon van Hans Galjaard, emeritus hoogleraar humane genetica, begon in 1992 bij de publieke omroep, onder meer als redacteur van Paul Witteman. In 1994 stond hij aan de wieg van het consumentenprogramma TROS Radar. Hierna had hij leidinggevende functies bij de TROS, SBS, Sport 7. In 1997 kwam hij bij RTL, eerst als eindredacteur van RTL Nieuws, al snel als baas van diverse zenders. Galjaard is getrouwd met tv-presentarice Wendy van Dijk, bekend van RTL-successen als The Voice, Ushi en Moordvrouw.

Als programmaleider van hoofdzender RTL 4 (2007-2011) en daarna van alle zenders, maakte hij van RTL een succesrijke omroep die optimisme, warmte en gezelligheid uitstraalde. Onder zijn leiding kregen maar liefs vijf RTL-programma’s in zeven jaar tijd de Televizier Ring: The Voice of Holland, Gooische Vrouwen, de TV Kantine, Syndroom en Voetbal International. Vakblad Broadcast Magazine riep Galjaard in 2011 uit tot Omroepman van het Jaar: „Galjaard bewees het afgelopen jaar te zijn uitgegroeid tot zenderbouwer van formaat.”

Belangrijk was de introductie in 2013 van RTL Late Night met Humberto Tan, die snel concurrent Pauw & Witteman voorbijstreefde, en bijdroeg aan het einde van die talkshow. Galjaard probeerde naast commercieel succesrijk de omroep ook maatschappelijk betrokken te maken, met programma’s tegen pesten, zwaarlijvigheid, armoede en verslaving. In 2015 zei hij tegen HP/ De Tijd: „Ik doe dit ook vanuit een bepaald soort… idealisme is een groot woord [...] Ik doe dit werk omdat ik geloof dat je met tv een belangrijke positieve invloed kan hebben op mensen.” En in Marketing Tribune, 2015: „Wij willen mensen op een integere manier helpen om uit de problemen te komen.”

Kritiek op hulp-tv

Maar juist die ethische claim kwam hem op kritiek te staan. NRC publiceerde eind 2016 een reeks artikelen over misstanden in de hulp-tv, een genre dat Galjaard juist had uitgebouwd. RTL bleek onzorgvuldig om te springen met deelnemers, vaak sociale zwakke mensen. Galjaard weigerde te reageren op de beschuldiging. Wel beloofde de omroep beterschap. RTL kreeg ook kritiek toen realityster Samantha de Jong (Barbie) onlangs een zelfmoordpoging deed. De omroep zou ook met haar niet zorgvuldig zijn omgesprongen. RTL-programma Voetbal Inside werd herhaaldelijk gekritiseerd wegens grappen en negatieve meningen over homo’s, vrouwen en mensen van kleur.

Sinds eind 2016 begonnen de kijkcijfers en reclame-inkomsten terug te lopen. De zeven vette jaren waren voorbij. RTL springt in op het veranderende tv-landschap met RTL MCN – een soort makelaar voor YouTubers – en het online videoplatform Videoland, maar die uitbreidingen leveren nog geen geld op – dat komt nog steeds van reguliere televisie. Bij de seizoenspresentatie in september – doorgaans een goed-nieuwsshow – zei Galjaard onomwonden dat RTL het moeilijk heeft. „Allemaal de schuld van Netflix!” grapte hij, toen de videotechniek haperde.

Maar de algemene neergang in de televisie lijkt niet de enige reden. Uitgerekend het gezichtsbepalende RTL Late Night verloor veel kijkers. Voormalig RTL-baas Fons van Westerloo zei in september tegen het AD: „Als het heel lang goed gaat, zoals bij RTL, sluipt er een vorm van arrogantie in. Het loopt lekker, waarom dan veranderen? Dat gaat ten koste van de creativiteit.”

    • Wilfred Takken