Foto Jens van der Velde

‘Een goede Motown-grom , dat voelt heerlijk’

Interview

Saxofoniste Tini Thomsen valt op in grote jazzorkesten. Haar eigen band MaxSax drijft op een krachtig sax-geluid.

„In een goed arrangement ben ik blij als ik er een paar keer een goede Motown-grom op de bariton doorheen kan prikken”, zegt Tini Thomsen. „Een goed geaccentueerde baaadaaaappp, met veel lucht en kracht. Dat voelt heerlijk.” Dat is typisch Tini Thomsen (36). Vet, vol moet het zijn. Grommen wil ze. Bláázen. Eruit springen met haar bariton-sax die bijna zo lang is als zij zelf. Met energie en pit, met de voeten op elektronische pedalen voor loops en effecten in laagte en hoogte, en zeker niet volgens een verwacht patroon.

Al jaren valt de Duitse saxofoniste met haar bariton en basklarinet op in (jazz)orkesten van naam: het Metropole Orkest, de NDR Bigband, New Cool Collective Bigband, het New Rotterdam Jazz Orchestra, de David Kweksilber Bigband. En ook bij popbands van Alain Clark of Waylon speelde ze. Een krullend kapsel, klein postuur, een brutale blik; ze is een opvallende verschijning met haar bariton en een van weinige jazzvrouwen op dat instrument. Al ziet ze „grappig genoeg” steeds meer meisjes op bariton. „Wel ben ik een van de weinigen die ermee ook voor een solocarrière koos.”

De in Hamburg geboren Tini (Katharina) Thomsen verhuisde in 2003 voor haar muziekstudie naar Amsterdam. Ze studeerde jazz op baritonsaxofoon, leerde arrangeren en compositie, en volgde klassieke studie voor basklarinet. Dat was veel tegelijk, betreurt ze nu een beetje. „Zo’n dubbelstudie leidt erg af, je duikt nergens echt helemáál in. Op school zijn het echt aparte richtingen waarin de mentaliteit van de studenten onderling erg verschilt. Al ben ik voor mijn klassieke studie op de basklarinet wel vooral eigentijds klassiek gaan bestuderen, achteraf zag ik veel meer raakvlakken tussen de genres.”

Hoe het fysiek in elkaar steekt weet ik niet, maar dit past mij

Ongeacht haar lengte past de bariton haar goed, stelt ze. „Ik kan er zelfs veel beter mee overweg dan een alt of tenor. Hoe dat fysiek en qua lichaamsverhouding in elkaar steekt weet ik niet precies, maar dit past mij.”

Al begon ze ooit op tenor. „Ik was jong en klein, dus dát was al vrij opvallend. In de schooljazzband van het gymnasium in Hamburg kwam de plek van bariton vrij. Ik schoof op en werd meteen verliefd op dat instrument.” De bijzondere rol van de bariton, goed mengend met andere saxen en trombones, en daarnaast de rol van bas als dat moet, viel haar op. Thomsen ervaart haar instrument als een geheim wapen. „Dat je er plots een solo op speelt, dat verwacht niemand.”

Groepsgeluid

Het geluid van haar bariton – moddervet, diepe ronk – heeft als lastige bijkomstigheid dat die niet altijd makkelijk gehoord wordt in het groepsgeluid. „In het middenregister van de bas en gitaar is het in de laagte al vrij dicht gesmeerd. Als ik op het kookpunt kom van mijn solo is dat nog altijd in een toonsoort die iedereen als ‘gewoon’ ervaart. Met een altsaxofoon kom je daar veel makkelijker bovenuit, maar die interesseert mij niet.”

Haar eigen vijfmansband MaxSax drijft op een krachtig, door de muur beukend sax-geluid. Op haar eerste rockjazz-cd MaxSax was ze nog de enige blazer. Dat was hinken tussen de lage baslijnen en dragende melodie. „Mooie melodieën op een bariton blinken haast niet uit, ze komen haast niet boven alles uit.”

Liever legt ze accenten die doen opkijken of opveren. En heeft ze voor haar vorig jaar verschenen album The Long Ride een tweede saxofonist aangetrokken, de Britse Nigel Hitchcock, ook haar echtgenoot. „Het voelt met hem magisch te spelen, blind voelen we elkaar aan. Hij trekt alles wat ik speel op naar waanzin.”

Een derde album neemt Thomsen binnen niet al te lange tijd op en moet in september uitkomen. Daar zal ze ook weer basklarinet op spelen. Voor haar muziek pendelt ze tussen Amsterdam en Hamburg met de auto, de bariton achterin. „Er is momenteel met name in Noord-Duitsland veel aandacht voor mijn muziek. Maar mijn band is in Nederland. En zo ook de cd-opnames. Ach, ik zie wel. Waar het werk is ben ik.”

Concerten: 15/2 Bimhuis, Amsterdam; 16/2 De Tor, Enschede; 17/2 Paradox, Tilburg; 18/2 Windkracht 13, Den Helder; 16/3 De Doelen Rotterdam.
    • Amanda Kuyper