World Press Photo voortaan met ‘moment van spanning’

Fotojournalistiek World Press Photo maakte deze woensdag voor het eerst nominaties bekend, in plaats van direct een winnaar. „We willen de aandachtspiek uitspreiden over een langere periode.”

Genomineerd voor: World Press Photo van het Jaar en 'Spot - enkel'. José Víctor Salazar Balza (28) staat in brand tijdens gewelddadige protesten tegen president Nicolás Maduro, in Caracas, Venezuela. Gemaakt op 3 mei 2017. Ronaldo Schemidt / AFP

Dit jaar doet World Press Photo het anders. De organisatie achter ‘s werelds grootste en meest prestigieuze journalistieke fotoprijs maakte voorheen in één klap alle winnaars bekend, nu breekt de fotoprijs met die traditie door te gaan werken met nominaties, die deze woensdag bekend zijn gemaakt. De uitreiking van World Press Photo van het Jaar zelf is op 12 april in Amsterdam. Ook worden op die dag eerste, tweede en derde prijzen uitgereikt in acht deelcompetities. In totaal nomineerde de jury ruim veertig foto’s en fotoseries.

Reden voor de nieuwe opzet is simpel: meer aandacht. Lars Boering, sinds 2014 directeur van WPP, in zijn werkkamer in Amsterdam Oud-Zuid: „We willen een tv-uitzending van de uitreiking, en dat kan alleen als er een moment van spanning in zit.” Hij denkt aan een uitzending door klassieke omroepen of Netflix. „Daarnaast willen we de enorme aandachtspiek van één of twee dagen rond de uitreiking uitspreiden over een langere periode. Dan doe je meer recht aan de andere fotografen en verhalen.”

Tegelijkertijd daalt het aantal fotografen dat foto’s inzendt: van 5.775 in 2016, naar 5.042 in 2017 en 4.548 dit jaar. Het aantal ingezonden foto’s daalt al sinds 2013, toen 103.481 beelden werden opgestuurd vergeleken met 73.044 dit jaar. Een verklaring heeft Boering nog niet. „Dat zijn we aan het onderzoeken. Komt het omdat de markt voor fotojournalistiek onder druk staat? Het aantal fotografen in vaste dienst krimpt in ieder geval wel.”

Prestige

Of verliest World Press Photo prestige? „Zou kunnen, maar dat idee heb ik niet”, zegt Boering. „Het aantal tentoonstellingen dat we organiseren met de prijswinnende foto’s groeit.” Maar hij nam daar ook twee mensen voor aan, waardoor zijn tentoonstellings-team nu negen man groot is.

De daling wordt een probleem wanneer de deelnemende fotografen uit een beperkt deel van de wereld afkomstig zijn, zegt Boering. Momenteel komen de fotografen uit 125 landen, in 2014 nog 132. „We schrijven actief organisaties in Afrika en Azië aan om in contact te komen met fotografen daar.” Ook werkt WPP samen met vrouwenorganisaties als de International Women’s Media Foundation en Women in Photography om de diversiteit te vergroten. Opvallende stijger is China: 800 van de 4.500 fotografen zijn Chinees. „Zij zien ons daar als neutraal en veilig.”

Zuid-Amerika en Afrika waren ondervertegenwoordigd, zegt juryvoorzitter Magdalena Herrera, fotochef van reisblad Geo France, een soort National Geographic. „Venezuela uitgezonderd.” Neem één van de zes nominaties voor hoofdcompetitie: de foto van AFP-fotograaf Ronaldo Schemidt toont een protestant in Venezuela die in brand staat. „Voor zo’n actiefoto is het kader en het detail, zoals het pistool op de muur, heel goed”, zegt Herrera. „Het beeld vat het geweld, de energie en de woede.”

De foto van de aanslag op de Westminster Bridge in Londen, ook genomineerd voor Foto van het Jaar, onderscheidt zich in compositie en detail, ondanks de snelheid waarmee de foto genomen moest worden, zegt Herrera.

Genomineerd voor de World Press Photo van het Jaar. Een voorbijganger helpt een gewonde vrouw nadat Khalid Masood met een auto inreed op voetgangers op de Westminster Bridge in Londen. Bij die aanslag vielen vijf doden. Deze vrouw overleefde het. (Gemaakt op 22 maart 2017.)Toby Melville / Reuters

Empathie en respect

Uit de serie ‘Battle for Mosul’ van fotograaf Ivor Prickett, voor The New York Times, zijn twee beelden geselecteerd voor de hoofdcompetitie. Daarnaast was ook de Rohingya-crisis vertegenwoordigd en de ontvoerde meisjes door Boko Haram. Bij die laatste werd de jury verrast door de benadering van het onderwerp door fotograaf Adam Ferguson, zegt Herrera: „Een geënsceneerd portret bij heftig nieuws. Subtiel en respectvol.” Empathie en respect waren twee belangrijke overwegingen voor de jury, zegt Herrera. „Bij foto’s van slachtoffers rijzen ethische vragen.”

Saillant is dan wel dat WPP dinsdag een foto uit de genomineerde Londen-serie van Toby Melville moest terugtrekken, op last van Reuters, die hem al in mei 2017 uit zijn archieven verwijderde. Op die foto is een slachtoffer te zien onder een rode bus. „Fotografen sturen hun werk in, soms zonder dat de opdrachtgever akkoord gaat. We respecteren Reuters’ keuze.” Dat de foto wel door het ‘respectfilter’ heen kon komen, komt omdat er geen gezicht te zien was, zegt Herrera.

De zes genomineerde foto’s voor de World Press Photo van het Jaar:

In de acht subcompetities zijn drie Nederlanders genomineerd. Kadir van Lohuizen in de (nieuwe) categorie Milieu met zijn serie ‘Wasteland’. Daarvoor reisde hij in twee jaar zes wereldsteden af (New York, Tokio, Lagos, Jakarta, Sao Paulo en Amsterdam) om afvalstromen vast te leggen. Jasper Doest is genomineerd voor zijn serie ‘Sacred no more’, in de categorie Natuur, over apen die kunstjes moeten doen in Japan. Carla Kogelman verdiende voor ‘Ich bin waldviertel’ een nominatie in de categorie Langetermijnprojecten. Vorige week won de veelbekroonde documentairefotograaf nog de Zilveren Camera voor een fotoserie over het Sportfondsenbad in Amersfoort.

Bekijk de selectie van de nominaties voor de World Press Photo door de fotoredactie van NRC: Dit zijn de nominaties voor de World Press Photo 2018

Een van de grootste nieuwsonderwerpen van 2017 kwam nauwelijks terug in de inzendingen, zegt juryvoorzitter Herrera: de wereldwijde #MeToo-discussie. „Het is een lastig onderwerp. Gedrag blijkt niet zo makkelijk in beelden te vatten.”

    • Menno Sedee