Saakasjvili arriveert in Nederland na ‘ontvoering’ uit Oekraïne

Maandag werd de oud-president op ‘hardhandige wijze’ door Oekraïne uitgezet naar Polen. Saakasjvili, die stateloos is, zou in Nederland zijn voor familiebezoek.

Micheïl Saakasjvili woensdag in Rotterdam. Rob Engelaar/EPA

Micheïl Saakasjvili, oud-president van Georgië en oppositiepoliticus in Oekraïne, is aangekomen in Nederland. Dat bevestigt zijn advocaat Oscar Hammerstein woensdag aan NRC.

Saakasjvili is in Nederland om zich hier te vestigen, aldus Hammerstein, met wie hij vanmiddag aankwam op Schiphol. Volgens Hammerstein is het verblijf van Saakasjvili “in stilte geregeld en goedgekeurd” door de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Saakasjvili heeft een Nederlandse vrouw, Sandra Roelofs, en schoonfamilie in Terneuzen. Oud-minister Zijlstra (Buitenlandse Zaken, VVD) zei onlangs nog dat de politicus welkom is in Nederland, indien hij niet in Oekraïne kan blijven. Eerder zei Saakasjvili daarover: “Ik kan altíjd naar Nederland maar heb geen directe plannen, om de simpele reden dat het daarna heel moeilijk zal worden terug te keren naar Oekraïne.”

‘Ontvoering’

Maandag werd Saakasjvili op hardhandige wijze ‘ontvoerd’, zoals zijn aanhang het noemde, uit een restaurant in Kiev waar hij aan de thee zat. Na een autorit werd hij per helikopter naar vliegveld Borispol gebracht, waar hij op een chartervliegtuig naar de Poolse hoofdstad Warschau werd gezet, zo verklaarde zijn perswoordvoerder dinsdag tegenover NRC.

Staatgreep

Saakasjvili was president van Georgië van 2004 tot 2013 en stond begin januari in Georgië terecht wegens machtsmisbruik. Hij zou gratie hebben verleend aan veroordeelde daders van een aanslag in 2006.

In december werd Saakasjvili twee keer in Kiev gearresteerd vanwege vermeende deelname aan ‘een criminele organisatie’. Hij zou met steun van Rusland een staatsgreep voorbereiden in Oekraïne, waar hij eerder als gouverneur van de havenstad Odessa was aangesteld. Desondanks besloot een rechter in Kiev in december om hem niet onder huisarrest te plaatsen. Saakasjvili mag het proces in vrijheid afwachten. Zelf ontkent hij de aantijgingen.

Felle kritiek

Na het verliezen van de verkiezingen in 2013 vertrok Saakasjvili naar Oekraïne en deed hij afstand van zijn Georgische staatsburgerschap. Na een conflict met de Oekraïense president Petro Porosjenko begon hij een eigen oppositiepartij. Kort na zijn aanstelling als gouverneur uitte Saakasjvili felle kritiek op Porosjenko, die hij nog uit hun studententijd in Kiev kent. Saakasjvili betichtte Porosjenko onder meer van corruptie en machtsmisbruik. Naar aanleiding van de kritiek werd Saakasjvili’s Oekraïense staatsburgerschap ingetrokken.

‘Straks word ik ontvoerd met een zak over mijn hoofd’. Lees hier het interview met Micheïl Saakasjvili uit januari.

Hoogverraad

Dinsdag gaf Saakasjvili een persconferentie waarin hij verklaarde de Oekraïense wet niet te hebben overtreden. Hij noemde zijn uitzetting bizar in het licht van de meest recente beschuldigingen van hoogverraad aan zijn adres, geuit door de Oekraïens openbaar aanklager Joeri Loetsenko, een gezworen vijand van Saakasjvili. Die verklaarde vorig jaar dat Saakasjvili geld zou hebben aangenomen van mensen uit de kring van de naar Rusland gevluchte Oekraïense oud-president Viktor Janoekovitsj. “Als je iemand beschuldigt van het omverwerpen van de staat, dan gooi je zo iemand toch niet het land uit? Dan moet er een volledig onderzoek volgen.”

Ook het afnemen van zijn paspoort door de Oekraïense autoriteiten noemde hij onwettelijk. “Ik had geen ander dan Oekraïens staatsburgerschap, en geen andere verblijfplaats. Het intrekken van mijn paspoort was tegen alle juridische normen”. Hij voegde eraan toe niet te rusten voor hij zijn paspoort heeft teruggekregen en zijn vijanden hebben geboet.

Twitter avatar radiosvoboda Радіо Свобода Олексій Гончаренко повідомляє, що Саакашвілі вже в Амстердамі. Фото з фб Гончаренка https://t.co/ySV1l1jgXd

Saakasjvili kondigde aan een rondreis langs Europese hoofdsteden te zullen maken om te lobbyen voor harde maatregelen tegen de regering Porosjenko, die hij beschuldigt van corruptie en vriendjespolitiek. Maar eerst zou hij zijn schoonfamilie willen bezoeken in het Zeeuwse Terneuzen.

Demonstraties

In december vorig jaar deed de politie een inval in de woning van Saakasjvili. Later die week leidde dat tot een arrestatie. Naar aanleiding van de arrestatie gingen duizenden demonstranten de straat op in de Oekraïense hoofdstad, onder wie de vrouw van Saakasjvili Sandra Roelofs. Zij eisten vrijlating van de oppositieleider.

    • Eva Cukier
    • Maartje Geels