Mag mijn dochter van veertien al seks?

Opgevoed

Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

De kwestie

Moeder: „Mijn dochter van 14 slaapt al een jaar samen met haar vriendje. Af en toe informeer ik of ze al seks heeft, en dan zegt ze steeds ‘Nee jôh, ik wacht daarmee zeker tot ik 16 ben’. Ik weet uit publicaties dat ouders doorgaans hun kinderen onderschatten wat betreft seksueel gedrag. Dus laatst stelde ik de vraag anders: ‘Doe je het wel veilig?’ En toen zei ze: ‘Ja hoor, we gebruiken altijd condooms.’ Ik heb haar eerst een groot compliment gemaakt, en toen heb ik twee nachten niet geslapen.

„Ik weet vanuit mijn professionele achtergrond dat als tieners eraan toe zijn, verbieden weinig zin heeft. Dus waar ik als eerste voor gezorgd heb is dat ze aan de pil gaat, want een tienerzwangerschap gaan we niet doen. Ik ken haar vriendje goed, dat is een lieve jongen. Er is geen machtsverschil, ze bepaalt zelf wat ze doet. Dus dat is allemaal afgevinkt. En toch vind ik dit een moeilijk dilemma. Is ze niet toch nog te jong? Geef ik haar nu te veel verantwoordelijkheid? Ben ik te vrij? Sommige ouders verklaren me voor gek dat ik dit toesta.”

Lees ook: Hoe praat je met pubers over #MeToo? Vijf tips van experts

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.

Verbieden heeft geen zin

Bas Levering: „Deze dochter is er wel vroeg bij. Het moment waarop de helft van de Nederlandse jongeren voor het eerst geslachtsgemeenschap heeft is tussen 2012 en 2017 gestegen van 17,1 jaar naar 18,6 jaar. En waarom zouden tieners haast maken? Ze kunnen nog een leven lang van seks genieten. Als het om seksualiteit gaat, is de samenleving opdringerig genoeg.

„Maar hier lijkt de leeftijd van 14 me geen enkel probleem. De moeder is ervan overtuigd dat haar dochter zelf bepaalt wat ze doet en dáár gaat het om. Ze schetst een ideaal plaatje. Dochter wordt niet gedwongen door een veel ouder, onbetrouwbaar vriendje of erger. Moeder kent de jongen, en het gesprek thuis is open genoeg om mogelijke gevaren bespreekbaar te maken. Hier wordt de faam van de Nederlandse moeder als wereldkampioenen seksuele opvoeding waargemaakt.

„Als kinderen wel jonger dan 14 zijn, moet je ze echt proberen te overtuigen dat ze er te jong voor zijn. Niet eenvoudig, maar je weet dat verbieden geen zin heeft. ”

Vooraf overleggen

Tischa Neve: „Als deze tieners al heel lang samen zijn, en het voelt goed, lijkt het me prima, dan zijn ze maar wat jonger. Idealiter zijn er wel flink wat stappen vooraf gegaan aan dit moment. Zodra verliefde tieners bij elkaar gaan slapen, is er kans dat ze seks hebben. Het gesprek over wat er kan gebeuren moet dan al plaatsvinden. Het is belangrijk om met de ouders van het vriendje, en met de tieners zelf vooraf te overleggen hoe ze dat zien.

„Ik vind dat je als ouders van 13-jarigen ook rustig mag zeggen: ‘Sorry, maar we vinden het nu nog niet nodig dat jullie bij elkaar in bed slapen; jullie mogen best bij elkaar logeren maar dan in andere kamers.’

„Gesprekken over seksualiteit starten liefst voor de puberteit en blijf je zo nu en dan voeren, want zodra tieners verliefd worden, sluiten ze zich daarvoor af. Soms werkt het nog ’t best als je als ouder vanuit jezelf vertelt hoe die eerste ervaringen voor jou waren, en wat jij je kind daarin gunt.”

    • Annemiek Leclaire