Premier Lubbers en minister van Sociale Zaken Bert de Vries verlaten in 1994 de partij-bijeenkomst. s' Avonds laat wordt in huize de Vries het bami-akkoord bereikt inzake de WAO kwestie.

Foto Roel Rozenburg

Bert de Vries: ‘Hij was al niet meer wie hij was geweest’

Bert de Vries Oud-politicus Bert de Vries, CDA-fractie-voorzitter toen Lubbers premier was. „Hij verdiende de eer te krijgen die bij zijn staat van dienst paste.”

Twee jaar geleden zag Bert de Vries (79) Lubbers voor het laatst. „Ik was bij hem langsgegaan. Het was toen al duidelijk dat Ruud niet meer was wie hij was geweest. Zijn vrouw heeft het contact daarna afgehouden omdat het niet goed met hem ging.”

De Vries werd Tweede Kamerlid in november 1978, in de week dat Willem Aantjes aftrad als CDA-fractievoorzitter na onthullingen over zijn oorlogsverleden. „Een dramatische week. En Lubbers moest beslissen of hij het fractievoorzitterschap van Aantjes zou overnemen.”

Lubbers twijfelde, zegt De Vries. „Hij stond op het punt om uit de politiek te gaan, hij was teleurgesteld omdat hij geen minister was geworden in het kabinet-Van Agt en wilde het bedrijfsleven in.”

Lees ook de necrologie over Ruud Lubbers: Hyperintelligente sfinx die zijn stempel op de jaren tachtig drukte

Maar hij bleef. „Daar was ik heel blij om, hij was een prima fractievoorzitter. Slim en aardig.” De Vries zag dat Lubbers en Dries van Agt in die tijd moeizaam met elkaar om gingen. „Om te horen wat er speelde in het kabinet ging Ruud steeds langs bij Wil Albeda, de minister van Sociale Zaken.”

En dus níét bij de premier. „In de tijd dat ik fractievoorzitter was geworden en Lubbers premier, zat ik elke week bij hem in de tuin en wisten we precies van elkaar hoe het ervoor stond in het kabinet en in de fractie.”

In het derde kabinet van Lubbers werd Bert de Vries minister van Sociale Zaken. „De PvdA’ers in dat kabinet waren eerst wantrouwend over Lubbers als voorzitter van de ministerraad, maar dat was snel over. Hij deed het handig. Maar wat je vaak ziet bij mensen die ergens lang zitten: na verloop van tijd weten ze alles beter. Dan was er een minister die dacht dat hij een goed plan had, maar dan had Ruud zelf een beter plan.”

Bekijk hier de hele fotoserie over loopbaan van Ruud Lubbers

De belangrijkste verdienste van Lubbers voor Nederland is volgens Bert de Vries: „De geweldige klus die hij heeft geklaard in de jaren tachtig, door het land uit een diepe recessie te helpen. Daarbij had hij oog voor de consequenties van zijn beleid. Ik heb altijd het idee gehad dat het sociaal goed is uitgepakt.”

Later werd De Vries kritisch en fel over zijn eigen partij. Hij vond dat het CDA onder leiding van Jan Peter Balkenende „het ideologische zoeklicht” niet meer richtte op kwetsbare mensen. Hij gaf zijn lidmaatschap op toen het CDA in 2010 met de PVV ging samenwerken.

Met Lubbers bleef hij omgaan. „We hadden veel contact met elkaar, maar ik kan niet zeggen dat we vrienden waren. Het was altijd zakelijk, inhoudelijk. Zodra het over persoonlijke of emotionele dingen ging, vond hij het moeilijk. Dat ging hij uit de weg. Dan bracht hij het gesprek op iets anders.”

De Vries zag Lubbers depressief worden. „Zijn afscheid uit de politiek was traumatisch, door de manier waarop Elco Brinkman hem opvolgde.” Lubbers had Brinkman zelf aangewezen als kroonprins, maar liet hem daarna vallen. „Ruud kwam er beschadigd uit. Hij kreeg daarna ook niet de eervolle posities die anderen na hun politieke loopbaan wel kregen. Grote bedrijven waren beducht dat ze met hem een dominante figuur zouden binnenhalen. Hij had een geweldige staat van dienst en verdiende het volop om de eer te krijgen die daarbij past.”

Lubbers praatte er zelf nooit over, zegt De Vries. „Maar je merkte dat hij eronder leed.”

    • Petra de Koning