Froome gaat van start omdat het kan

Wielrennen

Chris Froome testte bijna een halfjaar terug positief op het medicijn salbutamol. Toch rijdt hij vanaf woensdag in de Ruta del Sol in Andalusië. Hoe kan dat?

Chris Froome van Team Sky in de leiderstrui tijdens de twintigste etappe van de Ronde van Spanje, afgelopen september. Foto JAVIER LIZON/EPA

Ruim vijf maanden nadat in zijn urine een twee keer te hoge concentratie van het astmamedicijn salbutamol werd gevonden, staat wielrenner Chris Froome (32) woensdag aan de start van de Ruta del Sol, een etappekoers in Andalusië die vaak in de luwte van het ontluikende voorjaar wordt verreden. Maar dat zal dit jaar anders zijn. Horden journalisten zullen zich verdringen voor het kampement van Team Sky, ergens in de straten van Mijas, om de gewraakte renner te vragen waarom hij van start gaat. Het simpelste antwoord is: omdat het kan.

Chris Froome woensdagochtend vlak voor de start van de eerste etappe in de Ruta del Sol:

Op woensdagochtend 13 december gaat een persalarm de wereld over. De Franse krant Le Monde heeft in samenwerking met The Guardian ‘meerdere bronnen’ gesproken die bevestigen dat bij Froome in de slotweek van de door hem gewonnen Ronde van Spanje een te hoge concentratie van een luchtwegverwijder in de urine is gevonden, zelfs twee keer zo hoog als wereldantidopingagentschap WADA toestaat. Het gebruik van salbutamol is tot 1.000 nanogram per milliliter zonder dispensatie van een arts mogelijk. Het wordt gezien als therapeutisch gebruik. Alles meer (in Froomes geval ging het om 2.000 nanogram) is verdacht.

Froome weet dan al bijna twee maanden van de positieve test, maar is niet direct geschorst omdat salbutamol op de dopinglijst een ‘gespecificeerd middel’ is waarvoor een aparte procedure geldt. Hij mag proberen aan te tonen hoe het kan dat de te hoge concentratie is gevonden. Lukt dat niet, dan wordt de zaak alsnog aanhangig gemaakt bij een tuchtorgaan en dreigt een schorsing van zes maanden tot twee jaar. Doorgaans wordt de zaak dan publiekelijk bekend, maar nu werd informatie gelekt en veranderde Froome zonder proces van winnaar in zondaar.

Lees ook: Dat Froome 32 pufjes nam lijkt deze longarts erg onwaarschijnlijk

Nierfalen

Evengoed moet hij zijn onschuld bewijzen. Zijn team experts – onder leiding van de Brit Mike Morgan, vorig jaar verkozen tot sportadvocaat van het jaar – is er kennelijk in geslaagd daar de tijd voor te mogen nemen. In een laboratorium zal Froome vermoedelijk proberen de dag van de positieve plas na te bootsen. Zijn lichaam kreeg op 7 september te maken met hoogte, uitdroging, extreme vermoeidheid, vermagering, en nog een trits aan variabelen. Dat kopiëren is welhaast onmogelijk, al heeft hij zich afgaande op zijn account bij Strava (een applicatie waarmee sportprestaties kunnen worden bijgehouden) in Zuid-Afrika aan een heftig regime onderworpen, met trainingen tot 270 kilometer en ruim drieduizend hoogtemeters.

Froome kan het ook over een andere boeg gooien. De Franse sportkrant L’Equipe schreef in januari op anonieme basis dat zijn juridische team wil aantonen dat hij ten tijde van de positieve test last had van nierfalen en dat daar die hoge concentratie salbutamol door ontstond. De Italiaanse krant Corriere della Serra speculeerde dat Froome wil toegeven nalatig te zijn geweest met het gebruik van zijn astmapuffer en tot een schikking wil komen. Zes maanden schorsing, met terugwerkende kracht, zou het verdict kunnen zijn. Dan zou Froome zijn Vuelta-zege en zijn bronzen medaille van het WK tijdrijden kwijtraken, maar wel de Giro én de Tour kunnen rijden. Froome ontkende dat op Twitter.

Zeker is dat zijn ploeg hem niet op non-actief stelt totdat onderzoek heeft uitgewezen wat zich tijdens de Vuelta heeft voltrokken. Er zijn collega-renners die een steviger standpunt innemen. Zo zei Fransman Romain Bardet, de afgelopen twee jaar in de Tour achter Froome op het podium, dat het desastreus is voor de geloofwaardigheid van het wielrennen als de Brit hangende het onderzoek wedstrijden rijdt. Bauke Mollema zei tegen NU.nl niet te snappen dat de UCI niet al lang tot een verdict is gekomen.

Zo simpel is het niet. Waar de advocaten van de UCI en Froome op aansturen, is niet te zeggen. ‘Team Froome’ zwijgt in alle toonaarden en de zegsman van de UCI stuurt na verzoek tot een reactie slechts een verklarende woordenlijst van juridische begrippen. Maar op welk bureau het dossier-Froome ligt?

UCI-voorzitter David Lappartient zei tegen de NOS dat zijn organisatie „geen invloed heeft” op de gang van zaken. Dat zou betekenen dat een van de antidopingorganisaties die namens de UCI opereert, een aanklacht tegen Froome voorbereidt. Dat kan als zijn laboratoriumtest is verworpen. Voorlopig schorsen hoeft bij salbutamol niet en zou juridisch geen stand houden.

Bij een (vermoedelijke) dopingovertreding in het wielrennen schakelt de Cycling Anti-Doping Foundation (CADF) de expertise in van de LADS (Legal Anti-Doping Services), een panel juristen dat onafhankelijk van de UCI opereert. Volgens de Italiaanse sportkrant Gazzetta dello Sport kwam dat panel na bestudering van het dossier niet tot een oordeel en besloot het de zaak door te sturen naar het Anti-Doping Tribunal, waarmee de UCI sinds 2015 samenwerkt. Dat bestaat uit vijf juristen waarvan een deel ervaring opbouwde bij het hoogste rechtsorgaan in de sport, het CAS.

Zij zullen vermoedelijk een oordeel vellen over het lot van Chris Froome. Wanneer dat zal zijn is onduidelijk, de uitslag ook. Tot die tijd kan hij starten waar hij wil, zoals elke wielrenner in zijn situatie. Omdat het kan, niet omdat het wenselijk is.

    • Dennis Meinema