The Shape of Water, Twentieth Century Fox Film Corporation

‘Zonder horror, voelt over de liefde praten belachelijk’

Guillermo del Toro

‘The Shape of Water’ is een sprookje voor volwassenen. Regisseur Del Toro werkte met een klein budget; had de film meer gekost, dan had hij de masturbatie, naaktheid en seks tussen schoonmaakster Elisa en een watercreatuur moeten schrappen.

Harvey Weinstein. Zijn naam valt medio september in Venetië, drie weken voor de val van de machtige filmproducent. Voor de Mexicaanse regisseur Guillermo del Toro (53) was Weinstein de man die hem het belangrijkste leerde in Hollywood: nee zeggen.

„Nobody ever fucked with me since Harvey Weinstein”, aldus Del Toro. In 1997 liep zijn Amerikaanse debuut, horrorfilm Mimic, uit op een slopende machtsstrijd met de gebroeders Weinstein; Harvey stormde zelfs de set van Del Toro op om de regie over te nemen. Alleen de visuele stijl van Mimic kan hem nu bekoren, vertelde Del Toro me eerder. De rest werd door de Weinsteins verpest.

Guillermo Del Toro: “Voor mij is de echte horror in het leven perfectie.” Foto Kerry Hayes

Hij wilde geen inhuurregisseur worden die blockbusters een toefje van zijn barokke flair meegaf; nadien wees Del Toro Harry Potter en Chronicles of Narnia af. „En nu weet ik hoe ik mijn vrijheid behoud in Hollywood”, zegt hij. „Bij grote projecten wil ik dat alle intenties helder zijn. Of ik werk heel zuinig. The Shape of Water kost maar 20 miljoen dollar en ziet er driemaal zo duur uit.”

Had The Shape of Water meer gekost, dan had Del Toro de masturbatie, naaktheid en seks tussen species ingeleverd: fantasy moet het normaliter immers hebben van jeugdige kijkers. Nu kon Del Toro een sprookje voor volwassenen filmen: de romance tussen de stomme schoonmaakster Elisa en een watercreatuur in een defensielab anno 1962. Het blijkt een prijzenmagneet: na de Gouden Leeuw en een Golden Globe verzamelde Del Toro dertien Oscarnominaties. Dat succes heeft een prijs: The Shape of Water ligt ook onder vuur wegens vermeend plagiaat.

In Venetië maakt Del Toro in september geen geheim van zijn inspiratiebronnen: Beauty and the Beast, King Kong en Creature From the Black Lagoon uit 1954. „Alleen is het monster dat de bewusteloze vrouw het water indraagt mijn happy end, en de wetenschapper geen held maar een schurk. Ik pluk beelden uit allerlei bronnen: sprookjes, literatuur, B-films. En daarna keer ik die binnenstebuiten om er mijn eigen verhaal in te vinden.”

Het monster is bij u vaak een sympathieke underdog, waarom?

The Shape of Water gaat volgens mij minder over het monster dan over onzichtbare mensen. Het leek me verfrissend om zo’n koudeoorlogslab te bekijken door de ogen van mensen die daar de toiletten schoonmaken. Zij kunnen de macht succesvol uitdagen omdat ze een superkracht bezitten: onzichtbaarheid. De macht ziet hen gewoon over het hoofd.

„In de liefde draait het erom iemand te zien. Echt te zien als een persoon, een individu. De baas van het laboratorium, Strickland, ziet hooguit een Mexicaan, een dikzak, een neger, een Jood, een poetsvrouw. Hij ziet dingen, categorieën. Misschien blijkt dat waterwezen dat hij in zijn lab martelt wel een god te zijn, maar die arrogante motherfucker ziet alleen een vies ding waarover hij macht heeft.”

Ik las dat u drie jaar werkte aan het design van uw watermonster. Omdat hij tegelijk monster én romantische held moet zijn?

„Exact. Op zijn lichaam hebben we eindeloos zitten beeldhouwen. Hij moet amfibisch zijn met iets van een roofdier, of een matador. Zo’n stalen ruggegraat, elke vezel gespannen om de sprong te maken. Maar hij moet ook huid aan huid met een echte vrouw functioneren, en – hoe zeg ik dat – dan fuckable zijn. De seks moet er mooi en natuurlijk uitzien.”

Waarom maakte u de liefde van Elisa en het creatuur seksueel?

„Het sprookje van Beauty and the Beast kan je puriteins benaderen. De liefde is dan spiritueel tot het beest in een prins is veranderd. Je kan er ook een kinky draai aan geven. Ik wil geen van beide, maar gewoon: ze zijn stapelverliefd, dus hebben ze seks. En Elisa giechelt daar de volgende dag over met haar collega. Daarom begint mijn film ook met Elisa die in de badkuip masturbeert. Zodat je direct weet: dit is geen Disneyprinses.”

In uw vorige film, ‘Crimson Peak’, was ook een horror-romance. Wat trekt u in die combinatie?

„Voor mij is de echte horror in het leven perfectie. Liefde is imperfectie toelaten, en krijgt dus nooit een kans bij veeleisende mensen. Liefde is zien wie de ander is, niet wat er ontbreekt. Daar verwijst de filmtitel ook naar, The Shape of Water. Net als water neemt liefde de vorm aan waarin zij wordt gegoten. We leven in tijden van cynisme en scepsis, maar ik geloof in de liefde. Waanzinnig, oprecht en diep.”

Kan romantiek bij u zonder horror?

„Als filmmaker heb ik een parabel nodig, ik zou tot tranen toe verveeld raken als ik een realistisch liefdesdrama moest filmen. Ik geloof dat horror heel nuttig kan zijn. Neem dat fenomeen Twilight, over het meisje Bella dat valt voor een vampier. Waarom was dat zo’n hit? Meisjes van dertien voelen van alles, maar als ze over liefde praten voelen ze zich misschien een beetje raar, belachelijk. Zo’n vampier zet dat op afstand en geeft ze zo een vrijbrief om romantisch te zwijmelen. Misschien ben ik diep in mijn hart wel zo’n meisje.”