Perfectionist verrast in gekkenwerk op ijzers

Yara van Kerkhof Ze is de eerste Nederlandse shorttrackster die een medaille wint op de Spelen: zilver op de 500 m. „Ze traint harder dan wie dan ook.”

Yara van Kerkhof gaat over de finish na de finale 500 meter shorttrack tijdens de Olympische Winterspelen van Pyeongchang. Van Kerkhof won het zilver. Foto Koen van Weel

Het was eind september vorig jaar toen bondscoach Jeroen Otter boos werd op Yara van Kerkhof. Ze had een B-finale gehaald tijdens de wereldbekerwedstrijd in Boedapest en was daar oprecht blij mee.

Een B-finale, de letter zegt meer dan het woord erachter: de verliezers van de halve finale mogen voor de eer nog uitmaken wie de minst grote verliezer is. Je wordt geen koningin van de B-finale, had Otter gezegd. Die komt ook niet elke dag naar de baan om B-finales te rijden.

Het was alsof er toen, al diep in haar carrière, iets klikte.

Een paar maanden later en Yara van Kerkhof heeft op haar 27ste de eer de allereerste olympische medaille voor een Nederlandse shorttrackster ooit te hebben behaald. Het zilver op haar favoriete 500 meter, gekkenwerk op ijzers, was in een veld zo sterk bezet als dinsdag in Gangneung een grote verrassing. Maar allang niet meer zo groot als een paar jaar terug.

Schaatsgekke familie

Van Kerkhof komt uit een schaatsgekke familie. Ze groeide op in Zoetermeer, haar ouders hielden van het schaatsen op natuurijs. In de stad was alleen een shorttrackbaan, dus toen ze zelf ging schaatsen, was de keuze al voor haar gemaakt. Haar zus, Sanne, shorttrackte ook. Samen zouden ze nog deel uitmaken van het Nederlandse relayteam.

Met het relayteam boekte ze tot een jaar of twee geleden ook haar voornaamste successen. Vicewereldkampioen in 2011, nog vijf keer Europees kampioen, maar meer dan de Nederlandse titel in 2010 was er individueel lang niet.

Ze is kind van de oude Nederlandse shorttrackgeneratie, zoals zovelen die nu op de Spelen schaatsen. Uit tijden dat er nog amper iets voor haar was geregeld, de sport nog niet het aanzien had van nu. Opgekomen in de schaduw van Jorien ter Mors.

Een rugblessure en een gebroken sleutelbeen remden haar ontwikkeling, maar Van Kerkhof en coach Otter denken dat ze vooral mentaal een stap heeft gemaakt. „Ze traint harder dan wie dan ook. Is heel secuur, elke punt of komma die ik op een schema zet, zal ze trainen. Een machine, een perfectionist. Ik kan me voorstellen dat het met de studie net zo is. Die haalt geen 7 of 8, maar een 9,5 en dan alleen omdat ze haar naam verkeerd heeft gespeld, niet omdat ze iets fout had.”

Maar shorttrack, zo benadrukt Otter, is een sport voor extraverte persoonlijkheden. „Je moet al met je postuur mensen kunnen imponeren, maar voor een smurf is dat moeilijk.” Van Kerkhof, 1.60-en-een-beetje en 52 kilo, kan nog steeds leren van de zeven jaar jongere Suzanne Schulting. Had Otter haar ook gezegd. „Je moet soms buiten de lijntjes durven piesen. Die komt op haar achttiende binnen en trekt alle aandacht naar zich toe; waarom wordt zij dan de nieuwe shorttrackkoningin en jij niet?”

Druk door haar leeftijd

Als persoon is ze nog steeds bij lange na geen Schulting. Waar die stuiterend tussen de extremen van haar emoties op en buiten de baan staat, is Van Kerkhof rustig en bescheiden. Op de baan is ze tegenwoordig een stuk brutaler. Kijk alleen naar de halve finale van dinsdag. Versloeg ze met een agressieve, maar bekeken actie in een direct duel zomaar de huidige wereldkampioene (allround) en favoriete Elise Christie.

Van Kerkhof heeft eindelijk het vertrouwen gevonden en dit seizoen kreeg ze ook de bevestiging. Brons op de 1.000 meter tijdens de wereldbeker in Seoul afgelopen november, daarna in januari voor de tweede keer Nederlands kampioen en in Dresden diezelfde maand Europees kampioen op de 1.500 meter.

Ze kwam naar de Spelen met druk. Niet zozeer druk die ze zichzelf had opgelegd, maar van haar leeftijd. „Het kwartje viel dat het zomaar over kan zijn en dat ik mijn kansen moet pakken”, zegt Van Kerkhof. „Ik ben 27, en als ik toch nog iets wilde bereiken in de sport, moest dat nu.”

Yara van Kerkhof werd tweede bij de 500 meter shorttrack, na diskwalificatie van de Zuid-Koreaanse Min-jeong Choi.
Foto KOEN VAN WEEL/ANP

    • Frank Huiskamp