Opinie

    • Emilie van Outeren

Ook inhoud van Zijlstra’s Poetin-anekdote rammelt

De Haagse Stemming Over 36 dagen zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

De positie van Halbe Zijlstra is juist internationaal gezien een handicap. Hij dikte ook nog eens de inhoud van een gesprek tussen Vladimir Poetin en Jeroen van der Veer aan. En de donorwet dreigt opnieuw vertraging op te lopen.

HALBEXIT: Excuses, berouw en deemoed lijken Halbe Zijlstra niet te kunnen redden nadat hij zijn Poetin-leugen heeft moeten bekennen. Publiekelijk steunen de vier coalitiepartijen hem, met ingestudeerde antwoorden, maar naast een binnenlands politiek probleem heeft het kabinet met Zijlstra een internationaal diplomatiek handicap. Een minister van Buitenlandse Zaken met zijn geloofwaardigheidsprobleem kan moeilijk Rusland beschuldigen van het verspreiden van desinformatie, bijvoorbeeld over de toedracht van MH17. Nadat Zijlstra in alle media zijn - “The only one to blame is my self en niemand anders” - verhaal heeft gedaan, legt hij vandaag aan de Tweede Kamer verantwoording af. Officieel vliegt hij vanavond naar Rusland voor een eerste bezoek.

Leugen II: Gisteravond onthulde de Volkskrant dat oud-Shell-baas Jeroen van der Veer degene was van wie Zijlstra zich de anekdote uit Poetins datsja had toegeëigend. En dat Van der Veer - off the record - bovendien zegt dat Zijlstra zijn verhaal heeft aangedikt. De VVD’er zou hem verkeerd geciteerd hebben en zelf een “’interpretatie in agressieve zin” hebben gegeven aan Poetins woorden over het historische ‘Groot Rusland’. Dit maakt Zijlstra’s verdedigingslinie dat hij weliswaar loog over zijn eigen aanwezigheid, maar niet over de inhoud van het Russische gevaar wankel.

Oordeel klaar: Verschillende media hebben Zijlstra al politiek afgeschreven. NRC (“Zijlstra mist na leugen de kracht die voor diplomatie vereist is.”) en de Volkskrant (“Halbe Zijlstra’s liegen en draaien ondermijnt het gezag van dit kabinet en erger nog het landsbelang.”) zijn nog voorzichtig. Het FD (“Of hij nu aftreedt of niet, het ministerschap van Halbe Zijlstra is ten einde.”) doet het zonder aarzelen. De Telegraaf neemt het echter voor hem op (“Het optreden van Zijlstra is dom en onhandig, maar niet zonder meer fataal.”). Politiek columnist Tom-Jan Meeus wijst erop dat de kwestie rond het VVD-Kamerlid Wybren van Haga voor de coalitie, met één zetel meerderheid, gevaarlijker is dan het verlies van Halbe Zijlstra.

DONORSOAP: Je zou het bijna vergeten, maar er moet deze week ook nog een donorwet worden aangenomen en een referendum worden afgeschaft. Ook 50Plus bevestigt verdeeld te gaan stemmen over orgaandonatie, maar de vraag is óf vandaag wel gestemd wordt in de Eerste Kamer. Niet de wet van Pia Dijkstra (D66) maar een PvdA-motie lijkt daarvoor het grootste obstakel. In die motie werd de doorslaggevende stem van nabestaanden bij donatie vastgelegd, maar de griffier van de senaat floot de PvdA terug: dat zou alleen kunnen via een wetswijziging. Omdat de PvdA daar niet op uit is, is de motie afgezwakt. En juist dat brengt sommige senatoren weer aan het twijfelen. De Eerste Kamer debatteert daarom vanmiddag opnieuw en besluit dan of de stemming nog een week wordt uitgesteld. De PvdA is wel weer compleet. Wouter van Zandbrink kan vanmiddag worden beëdigd.

REFERENDUMHAAST: Het enige plan waar het kabinet ondertussen echt haast mee maakt, het afschaffen van het raadgevend referendum, staat donderdag op de agenda van de Tweede Kamer. Vandaag horen Kamerleden twee hoogleraren over de (on)zin van het schrappen. Als de volksraadpleging verdwijnt, geldt dat ook voor het subsidiecircus eromheen. Voor het referendum over de intelwet was 2 miljoen euro beschikbaar, maar wordt ‘maar’ 1,5 miljoen verdeeld onder voor-, tegenstanders en neutrale campagnes. Die zijn niet altijd helder van elkaar te scheiden. Zo is de partij Denk tegen, terwijl hun wetenschappelijk bureau neutraal campagne zegt te voeren. In de podcast Haagse Zaken leggen Pim van den Dool, Thijs Niemantsverdriet en Clara van de Wiel het allemaal uit.

QUOTE VAN DE DAG:

“Hoe ik de specifieke landen destijds aan Zijlstra heb verteld, herinner ik mij niet. Maar de term ‘nice to have’ is niet een zegswijze van mij.”

De Volkskrant brengt dit off the record citaat van Jeroen van der Veer naar buiten nadat Zijlstra heeft gepocht dat zijn bron tegenover die krant zou hebben bevestigd dat het Poetinverhaal inhoudelijk klopt.

    • Emilie van Outeren