Mannelijke taxichauffeurs verdienen meer bij Uber

Platformeconomie Uber constateerde een loonkloof onder de eigen taxichauffeurs. Maar het is niet het algoritme dat discrimineert.

Uber-chauffeurs protesteren in Parijs tegen een in hun ogen oneerlijk besluit van de Franse regering. Foto EPA/Etienne Laurent

Uber staat niet bekend als het meest vrouwvriendelijke bedrijf. In 2017 legde een voormalige werkneemster in een blogpost de seksistische bedrijfscultuur bloot, waarop onder andere topman Travis Kalanick het veld ruimde. In diezelfde periode lichtte een advocatenkantoor in opdracht van het taxibedrijf de cultuur van Uber door, en kwam met een waslijst aanbevelingen. Een daarvan: maatregelen treffen om klachten van discriminatie en intimidatie voortaan serieuzer te kunnen nemen.

Uber had dus waarschijnlijk gehoopt geen verschil te vinden tussen seksen in een studie naar de inkomsten van Uber-chauffeurs. Maar dat blijkt niet het geval: per gewerkt uur verdient een mannelijke chauffeur 7 procent meer dan zijn vrouwelijke collega.

Vrouwen rijden minder ritjes

De studie, waarvan de uitkomsten vorige week bekend gemaakt werden, werd uitgevoerd door verschillende economen van Uber, van de Universiteit van Stanford en van de Universiteit van Chigago. Zij verzamelden en onderzochten data van meer dan een miljoen Uber-chauffeurs, voordat de digitale fooi werd ingevoerd. Zo kwamen ze tot de conclusie dat tussen mannelijke en vrouwelijke chauffeurs een verschil in beloning bestaat.

Maar: volgens de onderzoekers is er ondanks de duidelijke loonkloof géén discriminatie in het spel. De chauffeurs hoeven immers nergens hun sekse op te geven. Het algoritme kan dus niet discrimineren bij de toewijzing van ritjes. En ook de passagiers discrimineren niet, zo blijkt uit de data. Passagiers zeggen niet vaker hun ritje af als ze zien dat hun chauffeur een vrouw zal zijn. Bovendien geven ze vrouwen geen significant slechtere beoordeling achteraf.

De onderzoekers zien drie andere verklaringen voor de loonkloof. Ten eerste rijden mannelijke Uber-chauffeurs sneller dan vrouwelijke. En een ritje sneller afwerken om aan een nieuwe opdracht te kunnen beginnen, levert meer op dan trager rijden om zo de ritprijs op te drijven. Dat verklaart volgens de onderzoekers al de helft van de loonkloof.

De loonkloof zal niet verdwijnen als niet ook de samenleving verandert

Daarnaast bouwen vrouwen ook minder ervaring op het platform op dan mannen. Zes maanden na hun eerste ritje is 35 procent van de mannen nog actief aan de slag bij Uber, bij de vrouwen is dat 24 procent. Mannen werken bovendien meer uren, en verdienen zo tot de helft meer per week. Wie langer werkt, bouwt meer ervaring op, en kan zo beter inschatten welke ritjes een chauffeur het meeste opleveren, welke passagiers er waarschijnlijk zullen annuleren en op welke plekken in de stad je het beste start. Die ervaring verklaart een derde van het inkomensverschil.

En tot slot rijden mannen op tijdstippen en plaatsen, die meer geld opleveren. Uber betaalt bijvoorbeeld hogere bedragen uit als er een schaarste aan chauffeurs dreigt, bijvoorbeeld ’s nachts. Meer mannen dan vrouwen kiezen voor die nachtelijke uren. Ook doen mannen relatief meer ritjes naar de luchthaven, en ook dat levert meer op.

Lees meer over werken in de platformeconomie: ‘Het regent. 2 euro extra per bestelling’

Intimidatie en aanranding

Daarbij gaat het overigens niet altijd om volledig vrije keuzes. Vrouwen werken mogelijk minder en op minder lucratieve uren, omdat ze zich ’s nachts bijvoorbeeld minder veilig voelen op bepaalde plekken. Vrouwelijke Uber-chauffeurs getuigden al vaker over intimidatie en aanranding door passagiers.

Omdat de data zo precies konden worden geanalyseerd, laten de onderzoeker zich erop voorstaan dat het de eerste keer is dat de oorzaken van een loonkloof zo precies beschreven werden. „Zelfs in de genderneutrale omgeving van de klusjeseconomie kunnen verschillen in voorkeuren tot een loonkloof leiden”, zei een van de Stanford-onderzoekers in een podcast van het Amerikaanse Freakonomics Radio. „De loonkloof zal niet verdwijnen als niet ook de samenleving verandert en mannen en vrouwen andere keuzes maken.”

© De Standaard