Recensie

Liefdevolle hommage aan de monsterfilm

Fantasy Guillermo del Toro’s monster- annex liefdesverhaal zit vol visuele verbeeldingskracht, van een magische musicalsequentie in zwart-wit tot een camera die door water lijkt te zweven.

Sally Hawkins als schoonmaakster Elisa in The Shape of Water.

Aan de vooravond van de Cubacrisis hebben Amerikaanse militairen een amfibisch wezen gevangen in het Amazonegebied. Dit wezen wordt in een laboratorium aan allerlei geheime experimenten onderworpen. De eenzame Elisa, een schoonmaakster die wel kan horen maar niet kan praten, trekt zich het lot aan van deze visman, in wie zij een intelligent wezen herkent dat net als zij op een andere manier communiceert dan gebruikelijk. Elisa gebruikt muziek om hem op zijn gemak te stellen en haar groeiende gevoelens voor hem kenbaar te maken, waarbij het fraai door sopraan Renée Fleming vertolkte liefdeslied ‘You’ll Never Know’ een belangrijke rol speelt.

Voordat er vivisectie op hem wordt gepleegd, wil zij het wezen uit het lab redden. Daarbij wordt zij geholpen door haar homoseksuele buurman Giles en een zwarte collega, waarbij de spanning voortkomt uit de vraag of zij ontdekt zullen worden door de achterdochtige Strickland, een sadistische overheidsdienaar die in het lab werkt.

The Shape of Water is Guillermo del Toro’s liefdevolle hommage aan de monsterfilms waar hij zo van houdt, met name aan Creature from the Black Lagoon (1954). Elisa woont in een verweerd appartement boven een bioscoop en kijkt met Giles naar oude films op televisie. Zo smokkelt Del Toro een aantal van zijn lievelingsfragmenten zijn film binnen. Dit heeft echter ook een thematische functie. Het biedt Del Toro de gelegenheid de onschuld van de musicals die zij samen kijken te plaatsen tegenover de kwaadaardige paranoia van de Koude Oorlog.

The Shape of Water heeft de vorm van een sprookje dat zoals gebruikelijk bij Del Toro prachtig is vormgegeven. Het monster- annex liefdesverhaal zit vol visuele verbeeldingskracht, van een magische musicalsequentie in zwart-wit tot het mobiele camerawerk dat door water lijkt te zweven. Water is een motief dat overal terugkeert, met als subtiel grapje het glas water dat Strickland altijd bij de hand heeft. Het expressieve gezicht van actrice Sally Hawkins drukt prachtig verschillende emoties als afschuw en vertedering uit. Net als elk personage heeft Elisa een bepaalde kleurcodering: groen en blauw, de kleuren van water.

Lees ook het interview met regisseur Guillermo del Toro: ‘Zonder horror, voelt over de liefde praten belachelijk’

Del Toro is duidelijk op de hand van de outcasts die elk op eigen wijze iets zeggen over raciale, seksuele en andere vooroordelen in Amerika. De romance tussen meisje en monster is soms grappig, zeker als Elisa in haar gebarentaal uitlegt wat voor vorm zijn geslacht heeft, maar vooral ontroerend. Met zacht licht schildert Del Toro hun liefde, en laat je zo voor even de harde wereld vergeten.

    • André Waardenburg