Geluidloos naar goud

Schaatsen Kjeld Nuis olympisch kampioen, Koen Verweij elfde. Het duel tussen de stoere jongens van weleer had een duidelijke winnaar.

Kjeld Nuis, de nieuwe olympisch kampioen 1.500 meter. Foto Aris Messinis/AFP Photo

In zijn gang langs de internationale media is „gekke shit”, het eerste dat Kjeld Nuis roept om zijn glansrijke winst op de 1.500 meter te becommentariëren. Hij complimenteert zijn jonge ploeggenoot Patrick Roest, net als hij olympisch debutant, met diens zilveren medaille. „Respect.” Via een Russische journaliste reageert hij met een sms’je op de felicitaties van zijn rivaal Denis Joeskov, die niet mag meedoen aan de Spelen. Niks is de olympisch kampioen 1.500 meter te gek.

Dan Koen Verweij. Als grote verliezer ontwijkt hij eerst de pers, maar komt dan terug met het gezicht op neutraal. Elfde plaats. En dit had de bekroning moeten worden van een spectaculaire comeback dit seizoen, met zijn veelbekritiseerde samenwerking met de Russen. Alleen goud was goed genoeg, zeker na het zilver in 2014 op 0,003 seconde.

De één wint, de ander verliest. Verweij moet het verlies accepteren. „Als ik er beter voor had willen staan, gaat dat over een langere periode terug.”

Jong, wild en snel

Twee schaatsers nieuwe stijl schieten in de aanloop naar Vancouver 2010 als een komeet naar de top. Jong, wild en snel. Verweij roept bij de miljoenenploeg TVM brutaal dat hij ploeggenoot Sven Kramer te lijf wil. Nuis wordt door coach Jac Orie uit het gewest Zuid-Holland geplukt en rijdt op zijn witte schaatsen met roze veters direct tussen de wereldtop. Maar de Spelen halen beide youngsters nog niet. Nuis is de dupe van de kwalificatieregels, Verweij faalt.

Nuis en Verweij slagen er ook in de olympische cyclus naar Sotsji niet in uit te groeien tot boegbeelden van het Nederlandse schaatsen. Kramer en Ireen Wüst blijven op eenzame hoogte. Bij de kwalificaties voor de Spelen gaat Nuis dramatisch de mist in. „Ik liep vast en verkrampte”, analyseerde hij eerder dit seizoen. Verweij moet weg bij TVM, herstelt zich onder jeugdcoach Jan van Veen, plaatst zich voor Sotsji en pakt naast zilver op de 1.500 ook goud op de ploegachtervolging.

Na Sotsji beginnen hun wegen pas echt uiteen te lopen. Verweij verzilvert olympische roem in het tv-programma Sterren Springen en komt dertien kilo aan. In hetzelfde na-olympische seizoen verbaast Nuis zijn nieuwe ploeggenoot Kramer op een trainingskamp in Cecina met zijn ambitie en grenzeloze kwaliteiten.

Hij consulteert een sportpsycholoog, hoewel coach Orie daar niet per se voorstander van is. „Psychologen laten je niet harder schaatsen, kunnen hooguit het leven aangenamer maken.” Maar Nuis is zelf verantwoordelijk voor zijn loopbaan. Zijn eerste twee wereldtitels, vorig jaar in Gangneung, zijn het bewijs voor de juistheid van zijn keuzes. Verweij ziet comebacks mislukken. „Koen moet een schop onder zijn kont hebben”, zegt vriend Kramer. Coach Ingrid Paul brengt hem in het pre-olympisch seizoen terug naar de nationale top. „Deze jongen is nog zo goed”, concludeert ze.

Kjeld Nuis komt over de finish tijdens de 1.500 meter.
Foto Eugene Hoshiko/AP
Kjeld Nuis tijdens de 1.500 meter.

Foto Vadim Ghirda/AP

Onsportief gedrag

In de olympisch zomer gonst het in de schaatswereld. „Verweij is terug.” Met de Russen van Kosta Poltavets, zijn vroegerë coach bij TVM, forceert hij een doorbraak. De Rus Joeskov wint alle 1.500 meters dit seizoen, rijdt een wereldrecord. Verweij volgt op korte achterstand met een nationaal record. En Nuis? „Onsportief”, kapittelt hij Verweij om zijn samenwerking met de van doping verdachte Russen. Zelf moet hij steeds weer verhalen weerleggen dat het opnieuw de spanning is, hij tobt met een ziekte. Om bij het olympisch kwalificatietoernooi weergaloos de 1.000 en 1.500 meter te winnen, vóór Verweij. Naar de Spelen.

Tot in de kleinste details gefinetuned door Orie, vertrekt Nuis naar Gangneung. Intussen moet Verweij dealen met chaos. Laatste trainingskamp in Japan met de Russen, die bot vangen bij de rechter en niet naar de Spelen mogen. Geen Joeskov, geen Poltavets. Desly Hill als interim-coach op olympisch ijs.

Op sociale media zijn de stoere jongens van weleer aan elkaar gewaagd. Verweij scoort wanneer hij debutante Esmee Visser als een halter boven zijn hoofd tilt. Nuis krijgt de lachers op zijn hand wanneer hij met Kramer op de dag voor de wedstrijd hun appartement stofzuigt. Het brute oermens Verweij tegen de tot rust gekomen familieman Nuis, met vriendin en kind inmiddels neergestreken in Drenthe? Botte kracht tegen technische perfectie?

Het verschil tussen de topfavorieten op de 1.500 meter is op de tribune te horen. Nuis vliegt bijna geluidloos over het ijs, elke afzet raak. Opening 23,2 en dan een ‘sprintersrondje’ van 25,0. Nieuw baanrecord in 1.44,01. Verweij, twee ritten later, blaast de wangen vol en zet krassend krachtig af. Maar niet efficiënt. Elfde in 1.46,26. “Ik had vorig jaar een betere basis moeten neerleggen”, concludeert hij eerlijk. “Dit is een half jaar werk. Dat is niet lang genoeg.”

Koen Verweij tijdens de 1500 meter.
Foto Vincent Jannink/ANP
Koen Verweij tijdens de 1500 meter.
Foto Vincent Jannink/ANP