Recensie

En waar was Sylvana Simons na de breuk?

Politiek

Een EO-documentaire over Denk schetst vooral een positief beeld van de partij. Ruzie en gedoe was er wel, maar het zit niet in de film.

Tunahan Kuzu presenteert het verkiezingsprogramma van DENK, waarbij ook Sylvana Simons aanwezig is. Foto Arie Kievit/ANP

Het verkiezingsfeest nadat drie zetels in de Tweede Kamer zijn behaald, de oprichting van een lokale afdeling, flyerende partijleden op de markt in Rotterdam, de Turkijerel, de protesten tegen de coup in dat land, maar ook de breuk met Sylvana Simons, de trollen die Denk online inzet, en de afkeer van de partij richting de media. Het zit allemaal in de documentaire Onze manier van leven, die de EO vanavond uitzendt. En toch heb je het idee dat je iets mist.

Een jaar lang volgden documentairemakers Jack Janssen en Emine Tekin politieke partij Denk. Ze zijn bij fractievergaderingen, bij campagnebijeenkomsten in Turkse moskeeën waarin Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk de achterban in het Turks toespreken, op de verkiezingsavond. Overal dus, lijkt het.

Of ontbreekt er iets? De vergaderingen die in de film zitten, zijn vooral positief voor de partij. Er wordt wat strategie besproken, bijvoorbeeld voorafgaand aan de Algemene Politieke Beschouwingen. Het gaat over hoe Denk filmpjes kan maken om politieke tegenstanders te „ontmaskeren”. Wie de partij een beetje volgt, weet dat al.

Was er nooit ruzie en gedoe? Natuurlijk wel, maar het zit niet in de film. Waar zijn de beelden van de vergaderingen waarin Sylvana Simons ruzie maakt met Kuzu en Öztürk? Die ruzies waren er; bijvoorbeeld in oktober 2016, rondom een tv-optreden van Farid Azarkan. Of beelden van hoe Denk de bedreigingen tegen Simons gebruikt, tot haar eigen ongemak? Zo zijn er meer momenten geweest die bijdroegen aan Simons’ vertrek, maar niet in de film zitten. Wat er wél in zit: een gesprek van Kuzu en Öztürk met BNR-journalist Jeroen Stans, waarin zij hem allerlei verwijten maken. NRC-columnist Tom-Jan Meeus schreef al eerder hoe dat gesprek was gegaan: de Denk-politici zijn vriendelijk tegen Stans, tot ze vragen of de documentairemakers het gesprek mogen filmen. Dan verandert hun toon en vallen ze Stans aan. Als je die beelden gebruikt, was het dan tegen de kijker niet eerlijk geweest om te vermelden dat Kuzu en Öztürk hun woede in scène zetten?

En waar was Sylvana Simons ná de breuk met Denk? Nu zien we Kuzu die zegt „verrast” te zijn, en Öztürk die smalend kijkt naar een interview waarin Simons over haar nieuwe partij Artikel1 praat en zegt dat de media „onvoorstelbaar” zijn. Wilde Simons niet reageren of werd ze niet gevraagd? In allebei de gevallen wil je het weten; nu is er een leegte.

Daardoor beklijft op sommige momenten het idee naar een hagiografisch verslag te kijken. Bijvoorbeeld als Kuzu en Öztürk wéér pratend over de noodzaak van hun politieke project, of het enthousiasme van hun achterban, over het Binnenhof lopen. Zien we niet vooral wat Denk graag wil dat we zien? Enthousiaste partijleden op campagne. Woede over oneerlijke berichten in de media, de „poortwachters van de gevestigde orde”. Öztürk die triomfantelijk journalisten vertelt wat er allemaal wel niet aan hun stukken deugt. Dat scoort bij de Denk-achterban die, als het om bijvoorbeeld discriminatie op de arbeidsmarkt gaat, misschien niet geheel onterecht het idee heeft structureel onrecht aangedaan te worden. Maar als kijker wil je meer.

Dat komt er ergens tegen het einde van de film. Dan blijkt uit onderzoekswerk van NRC dat Denk ‘trollen’ heeft ingezet op sociale media. Allemaal onzin, roept Kuzu eerst. Dan grijpt de filmmaker in en horen we, niet voor het eerst, maar niettemin op een spaarzaam moment, kritische vragen. Zet Denk dan géén trollen in? Eerst ontkennen Kuzu en Öztürk. Na wat doorvragen erkennen ze het, maar ja, dat doen alle partijen, dus waarom moeten de media Denk daar nu weer op aanspreken?

De film kon wat meer van die spanning gebruiken.

De partij Denk, met drie zetels in de Tweede Kamer, wil ook lokaal een sterke factor worden. Dat komt nog niet erg van de grond. Lees daarover: Denk heeft moeite met lokale vrienden