‘Black pride’ in een superheldenfilm

Achtergrond Superheldenfilm ‘Black Panther’ is met een bijna geheel zwarte cast een allesbehalve alledaagse blockbuster.

Chadwick Boseman als superheld Black Panther.

Hoewel ze met grote regelmaat in de bioscoop verschijnen, proberen publiciteitsafdelingen van filmstudio’s om elke nieuwe superheldenfilm te presenteren als niet te missen ‘event’, zoals dat heet in marketing-jargon. Ook Black Panther, de nieuwste film van Marvel, thuishaven van Iron Man, The Hulk en Captain America, krijgt zo’n stevige marketingpush. Er is een budget van liefst 150 miljoen dollar beschikbaar.

Maar de film, die zelf 200 miljoen kostte, is deze keer ook echt een bijzondere gebeurtenis, want Black Panther is een superheldenfilm gemaakt door een zwarte regisseur, met een zwarte superheld en een vrijwel geheel zwarte cast. De film speelt zich ook nog eens voor een groot deel af in Afrika; in het fictieve koninkrijk Wakanda; de technologisch meest geavanceerde beschaving op aarde, die zich voor de rest van de wereld verscholen houdt.

Online zijn al veel getuigenissen te vinden van – vooral – zwarte Amerikanen hoeveel het voor hen betekent zichzelf nu eens terug te zien als het middelpunt van een mainstreamfilm, die eens een keer niet is gefocust op sociale misstanden of onderdrukking. Op verschillende plaatsen in de VS zijn – onder meer door de actrices Viola Davis en Octavia Spencer – inzamelingsacties gestart om kinderen uit kansarme milieus de kans te geven Black Panther in de bioscoop te zien.

Helemaal nieuw is een superheldenfilm met een zwarte held niet. Eerder was Wesley Snipes te zien als vampierjager in Blade (1998, met twee vervolgfilms) en Halle Berry speelde de titelheldin in het geflopte Catwoman (2004). Maar een superheldenfilm gemaakt voor een groot budget met een niet-witte cast is nog altijd allerminst een vanzelfsprekendheid. Marvel, eigendom van studio Disney, hoeft zich vooralsnog weinig zorgen te maken om uit de kosten te komen. Marktonderzoekers voorspellen het beste openingsweekend ooit voor een Marvel-film, met een geschatte opbrengst van 150 miljoen dollar in de VS. Vorig jaar liet Wonder Woman, dat wereldwijd 800 miljoen dollar opbracht, al zien dat de studio’s in het verleden wellicht onnodig bang zijn geweest om hun meest lucratieve films met meer diversiteit te casten.

Black Panther debuteerde in de stripverhalen van Marvel in 1966, enkele maanden voor de oprichting van de radicale Black Panther Party in de VS. Die overeenkomst was onbedoeld; de zwarte panter is al veel langer een symbool van zwarte trots. Marvel werd wel zenuwachtig van die associatie met radicale zwarte politiek, waardoor de superheld in de strips enige tijd als Black Leopard door het leven ging. Black Panther debuteerde ook in een tijd waarin de belangstelling van zwarte Amerikanen voor hun wortels in Afrika sterk opleefde. Black Panther is een superheld die zijn avonturen deels in Amerika beleeft, maar in de tussentijd als koning heerst over zijn bloeiende, nooit door Europese overheersers gekoloniseerde rijk Wakanda.

Lees hier de recensie van ‘Black Panther’: Onderhoudende, geëngageerde achtbaanfilm

De 31-jarige regisseur Ryan Coogler, die pas vijf jaar geleden debuteerde met de indrukwekkende indie-hit Fruitvale Station en daarna de boksfilm Creed maakte, ging voordat hij aan Black Panther begon eerst op reis door Afrika. Het was zijn eerste bezoek aan het continent. Bij de première van Black Panther in Los Angeles luidde de dresscode: kom in koninklijk gewaad, in Afrikaanse stijl.