Knikkende knieën bij pijlsnelle afdaling tussen de bulten sneeuw

Moguls

235 meter afdalen in 25 seconden, swingende ski’s en veel kans op blessures. Werp een blik bij de moguls en je knieën knikken mee.

Bij de moguls veren de benen van de deelnemers zo’n zestig keer op. Alsof de heuvels ze een schok geven. Foto Gregory Bull/AP

Het duurde zes seconden voordat de knie het definitief begaf. Philippe Marquis, Canadees, bedwinger van sneeuwheuvels, maar deze maandagavond in de snijdende ijskou beroepskrankzinnige. Hij scheurde een maand geleden zijn voorste kruisband af bij een wedstrijd in Utah, maar weigerde zich zo vlak voor de Winterspelen te laten opereren. Weet je wel hoelang er voor dat herstel staat?

Marquis (28) werd opgelapt als een lekke kampeertent, zijn rechterbeen in een dwangbuis van tape, om te verbloemen dat het been erbij zou hangen als een sliert spaghetti. „What ACL” (Welke kruisband?) stond op een van zijn handschoenen. Achtste werd-ie, in de kwalificatie, een klein medisch wonder. Totdat het in de finale na zes seconden voorbij was. Zijn knie kon de landing na de eerste sprong niet aan, waardoor Marquis als een stuurloos hoopje plakband via enkele heuvels een smak maakte in de poeder.

Het was een pijnlijk moment, ook voor toeschouwers in het Phoenix Snow Park in de bergen van Pyeongchang. Werp één blik op een wedstrijd op de moguls en je knieën knikken mee. 235 meter afdalen in zo’n 25 seconden. Onderweg swingen de ski’s, strak naast elkaar, langs de hoeken van de sneeuwbulten, drieënhalve meter van elkaar. De benen van de freestyleskiërs veren zo’n zestig keer op, alsof de heuvels ze een schok geven. In een ideaal ritme laten sneeuw en skiër elkaar met rust, maar één verkeerde draai en de balans is weg.

Mogulskiërs moeten ook de twee sprongen onderweg, en bijbehorende trucs, beheersen én snel genoeg beneden zijn. Maar die onderdelen zijn ondergeschikt aan het belang van de ritmische cadans van de benen. Met een hoofdrol voor de knieën. En ja, die hebben het ten opzichte van andere sporten zwaar te verduren. Met blessures tot gevolg.

Zo blijkt bijvoorbeeld uit onderzoek van de Norwegian School of Sports Sciences in Oslo uit 2010. Onder de 662 skiërs die zij hadden geïnterviewd, allemaal actief in wereldbekerwedstrijden, was er sprake van 291 acute blessures door de jaren heen. Voornaamste boosdoener: de knie, verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de gevallen. Meest kwetsbare plek: de voorste kruisband.

De heuvels ideaal aansnijden

Toch zorgen de moguls wel voor de minste blessures van alle freestylesporten, volgens het onderzoek. Minder dan de ski- en snowboardcross, de aerials en de halfpipe. Ingezoomd op de knie zorgden de moguls voor 3,8 knieblessures per duizend ‘afdalingen’, was toen de conclusie. Dat was dan wel weer meer dan bij de aerials en de halfpipe.

Blessures zijn een skibreed fenomeen. In het alpineskiën komen ze zo mogelijk nog vaker voor. Eenderde van de alpineskiërs raakt gedurende het winterseizoen geblesseerd, schreef CNN in november op gezag van internationale skibond FIS. Ook daar is de knie vaak het slachtoffer. Noors onderzoek uit 2015 bevatte vergelijkbare cijfers.

Hoewel het eruitziet alsof het niet anders kan: bij de moguls horen de knieën van skiërs juist amper pijn te doen. De beweging die ze maken als ze de heuvels ideaal aansnijden, is bedoeld om dat te voorkomen. Het absorberen van de klap is een wezenlijk onderdeel van de jurybeoordeling: het moet er zo soepel mogelijk uitzien. Maar het is eerder de ‘core’, de spiergroepen van de torso, die het zware werk verzet. Die trainen de mogulspecialisten minstens zo goed als hun beenspieren.

Als de skiërs de heuvels goed nemen, is er in principe weinig risico op blessures. Het controleverlies na een fout op een van de heuvels, die tot een kettingreactie kan leiden, is een groter risico. Of als je zoals Zuid-Korea’s hoop Choi Jae-woo na een truc op de tweede schans hard valt, een ski verliest en mag hopen dat je net als hij slechts wegkomt met wat trillende ledematen en een bak teleurstelling.

Lindsay Vonn

Blessures zoals die van Marquis betekenen niet het einde van een carrière. Genoeg skiërs die in topvorm terugkomen van gescheurde kruisbanden of enkelbanden, kijk alleen al naar Lindsay Vonn bij de alpineskiërs. Op de langere termijn is er echter wel degelijk schade te zien. Fins onderzoek uit 2017 wees uit dat de aanname dat ex-skiërs slechte knieën overhouden aan hun carrière klopt. Nog zwakker was de knie na een of meerdere kruisbandblessures.

Hoewel Marquis’ landgenoot Mikaël Kingsbury (25) zijn favorietenrol op de moguls maandag waarmaakte, gold Marquis zelf ook als held onder de Canadezen. Geroemd om zijn moed, knettergek of niet. Spijt had hij niet gehad, want hij had niet willen opgeven. Maar hij is blij even niet meer te hoeven skiën, vertelde hij bij de Canadese zender CBC. Nu kan zijn vader zich weer over zijn knie buigen. Die is kniechirurg.

    • Frank Huiskamp