Column

Halbe, Van Haga en de hardleerse VVD

Toen de reacties op Halbe Zijlstra’s bijna-feiten maandag binnen stroomden, kon ik Sjopperdepop niet uit mijn hoofd zetten. Sjopperdepop: een van de vastgoedbedrijven waarmee Kamerlid Wybren van Haga, ook VVD, zich nog altijd blijkt te bemoeien, zoals deze krant onthulde. Dit kreeg logischerwijs minder aandacht dan de scoop van de Volkskrant over Zijlstra’s verzonnen aanwezigheid in Poetins datsja. Maar zelf dacht ik: het probleem van VVD zit precies in wat deze twee stukken aansnijden.

Te vaak gooien ze het in die partij op een akkoordje met de feiten. Te vaak rekruteren ze politici die geen gezonde afstand van hun zakelijke belangen houden.

Zijlstra probeerde zich te redden door zijn fout, na maanden talmen, ruiterlijk te erkennen. Hij had zijn verhaal verzonnen om een bron te beschermen die in die datsja was. Coalitieleiders, die hem steunen, waardeerden zijn openheid: een wonderlijk zwakke verdediging.

De voornaamste kritiek van Nederland op Poetins Rusland is dat dit land feiten fabriceert om onze publieke opinie te beïnvloeden. Onder die omstandigheden een minister verdedigen die zelf feiten fabriceert, is zoiets als zeggen: wij, Nederland, mogen wel wat we jullie, Rusland, verwijten.

Terwijl een aftreden exact het verschil tussen Nederland en Rusland zou accentueren: anders dan in de Russische autocratie tolereren wij in onze democratie geen politici die hun feiten verzinnen.

Pikant is dat Zijlstra de premier „weken” geleden al inlichtte: de discussie zou zich meteen naar Rutte verplaatsen als Zijlstra vertrekt. Toch viel me maandag op dat binnen de coalitie vooral VVD’ers sceptisch zijn over Zijlstra’s kansen.

Voor de coalitie, met één zetel meerderheid, zou het verlies van Zijlstra gemakkelijker op te vangen zijn dan het verlies van een Kamerlid. Wat dat betreft waren de onthullingen over Kamerlid Van Haga gevaarlijker voor Rutte III dan de scoop over Zijlstra. Van Haga, oud-ondernemer in onder meer vastgoed, blijkt zich nog tot in januari persoonlijk te hebben beziggehouden met zijn verhuurbedrijf, hoewel hij het bestuur van zijn ondernemingen volgens afspraak had overgedaan aan een buitenstaander toen hij Kamerlid werd.

De VVD-integriteitscommissie doet onderzoek. Volgens de ‘vuistregels integriteit’ staat de partij geen ‘vermenging met oneigenlijke belangen’ toe, dus ik ben benieuwd hoe het oordeel over dit 76ste coalitie-Kamerlid uitpakt.

Zo wordt Rutte III bedreigd door een minister met een verzinsel en, vooral, een Kamerlid met een bedrijf: Sjopperdepop. Je gunt het geen kabinet in de problemen te raken over zo’n naam. Het is niet eens ondenkbaar.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.

Correctie: in een eerder versie van deze column werd het bedrijf van Kamerlid Wybren van Haga Shopperdepop genoemd. Dat moet Sjopperdepop zijn.