Amerikaans fonds koopt hogesnelheidstreinen Italië

liberalisering

Zodra hogesnelheidsbedrijf Italo winst maakte, werd het verkocht aan Amerikanen. In Italië zijn velen daar verdrietig over.

Met een oog op de liberalisering in 2020 van de hogesnelheidstreinen in Europa heeft het Amerikaans infrastructuurfonds GIP voor 2,4 miljard euro het enige Europese particuliere hogesnelheidsbedrijf gekocht, het Italiaanse Italo.

Italo was sinds 2012 de concurrent van de Italiaanse spoorwegen op de trajecten voor hogesnelheidstreinen. Na jaren van problemen kwam Italo in 2016 uit de rode cijfers. Door de concurrentie is het aanbod voor reizigers sterk verbeterd, zijn de prijzen in vijf jaar met ongeveer 40 procent gedaald en is op het belangrijke traject Rome-Milaan de trein belangrijker geworden dan het vliegtuig.

Italo, gedragen door een groep Italiaanse ondernemers en banken, bereidde een beursgang voor. Het wilde 40 procent op de markt brengen om ruimte te krijgen voor verdere expansie, ook in Duitsland, Frankrijk en Spanje. Na lang onderhandelen was eind vorige week het bod van de Amerikanen zo veel beter dan de geschatte opbrengst van een beursgang, dat de Italianen besloten te verkopen. „We zijn ondernemers, geen samaritanen”, zei mede-oprichter en directeur Luca Cordero di Montezemolo, oud-topman van onder andere Ferrari, tegen de krant Corriere della Sera.

Montezemolo zag kansen toen de Italiaanse regering ruim tien jaar geleden een voorschot nam op de Europese regelgeving en het gebruik van de hogesnelheidslijnen liberaliseerde. Italo kocht zijn treinen in Frankrijk. Het bedrijf moest tegen fel verzet opboksen van de staatsspoorwegen en stond in 2014 aan de rand van een bankroet. Na een ingrijpende strategiewijziging, met meer nadruk op goedkopere en betere verbindingen, is de afgelopen twee jaren ongeveer 33 miljoen winst per jaar gemaakt. De omzet steeg van 364 miljoen euro in 2016 naar 455 miljoen euro in 2017.

Het Amerikaanse fonds Global Infrastructure Partners (GIP), onder andere eigenaar van het Londense vliegveld Gatwick, beheert naar eigen zeggen ongeveer 40 miljard dollar. Het betaalt voor Italo 1,98 miljard euro aan de aandeelhouders en neemt ook de schulden van naar schatting 500 miljoen euro over. In Italiaanse media wordt erop gespeculeerd wat GIP met Italo wil doen: gebruiken als breekijzer op de Franse, Duitse of Spaanse markt, of verkopen aan een bedrijf uit die landen dat ook in Italië actief wil worden.

Italiaanse ministers hebben met enige spijt kennis genomen van het akkoord. Zij hadden gehoopt dat Italo Italiaans was gebleven en dat een beursgang was gebruikt voor verdere expansie.

In een somber getoonzet commentaar schreef de Corriere della Sera zondag dat dit laat zien dat Italiaanse ondernemers, gesteld voor de keuze om door te groeien of verkopen en de expansie aan anderen te laten, „vier van de vijf keer voor de tweede weg kiezen”.

    • Marc Leijendekker