De Noord-Koreaanse cheerleaders zijn ‘potentiële haremslavinnen’

Toeschouwers en media zijn onder de indruk van de schoonheid en vrolijkheid van het Noord-Koreaanse team van cheerleaders op de Olympische Winterspelen. Ze staan geheel in dienst van Kims ‘lippenstiftdiplomatie’.

Het Noord-Koreaanse team van cheerleaders. Foto Ed Jones/AFP

In rode skipakken staan ze daar: de 230 Noord-Koreaanse cheerleaders die verdeeld zijn over het olympisch stadion om het Koreaanse team aan te moedigen. Hun strijdbare slogan ‘Win atleten en verenig het Moederland!’ wisselen ze af met een vrolijker ‘lalala’.

De waves en pasjes lopen strak, bijna eng, synchroon. Bij het ijshockey, waarbij het uit noorderlingen en zuiderlingen samengestelde Koreaanse vrouwenteam zaterdag met 8-0 verloor van Zwitserland, draaide één meisje per ongeluk even de verkeerde kant op. Verder liep alles in de maat.

Ze vallen op. Zuid-Koreaanse media kwalificeren de meisjes als „natuurlijke en onschuldige schoonheden”. Velen zien de vrouwen als een exotisch inkijkje in de Noord-Koreaanse cultuur.

Vreugdebrigade

Maar achter de façade van glimlachende en zingende meisjes schuilt een andere werkelijkheid. De vrouwen worden door de staat wel vaker ingezet bij wijze van ‘vreugdebrigade’, zegt Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden. De partijtop put uit een voorraad jonge, knappe meisjes tussen 1,60 en 1,65 meter lang, dat een orkest vormt ter vermaak van de top. Het orkest, de Moranbong Band genoemd, bestaat uit louter vrouwen die passen in het Noord-Koreaanse schoonheidsideaal. Breuker: „Het orkest is er om de mannen te vermaken.”

Van weigeren is geen sprake en als ouder ben je gewoon je dochter kwijt

De meisjes worden geselecteerd door artsen die heel Noord-Korea afstruinen op zoek naar meisjes van rond de veertien jaar die voldoen aan het schoonheidsideaal. Alles wordt centraal geregeld. „Het is een eer, maar wel eentje waarbij je je kunt afvragen of je er blij mee moet zijn. Van weigeren is geen sprake en als ouder ben je gewoon je dochter kwijt”, legt Breuker uit.

De families gaan er wel op vooruit in levensstandaard en de meisjes krijgen een goede opleiding, maar in feite zijn dit „potentiële haremslavinnen, te vergelijken met Japanse geisha’s”, aldus Breuker. De leiders plukken hun partners uit deze groep, ook de huidige leider Kim Jong-un.

De ‘vreugdebrigade’ wordt vaker ingezet bij internationale sportevenementen. De voorlaatste keer bij de Asian Games in 2014 in Zuid-Korea. The Korean Herald noemt een voorval tijdens een sportevenement, in 2003 in de Zuid-Koreaanse stad Daegu. De meisjes zaten in de bus toen het hard regende. Opeens barstten ze allemaal in huilen uit. Het verhaal wil dat de meisjes een banier zagen hangen met de toenmalige leider Kim Jong-il erop. De meisjes lieten de bus stoppen en stapten uit omdat ze hun leider wilden beschermen tegen de regen. Het was te laat, de banier was al doorweekt.

Het verhaal typeert de loyaliteit van de meisjes aan de partij, die door Suki Kim, auteur van Without You, There Is No Us: Undercover Among the Sons of North Korea’s Elite, vorige week werd benadrukt in The New York Times.

Uitgehuwelijkt

Suki Kim vat het inzetten van de meisjes samen als Noord-Koreaanse ‘lippenstiftdiplomatie’. En het werkt. Na deze Spelen brengt IOC-voorzitter Thomas Bach een bezoek aan Noord-Korea. Dat er eind november nog een proef werd gedaan met een intercontinentale ballistische raket en Kim Jong-un verklaarde dat het kernwapenprogramma voltooid is, lijkt even ver weg.

De meisjes blijven ook na de Spelen in het orkest voor de partijtop musiceren – in de zekerheid dat ze, nog voordat ze te oud zijn, uitgehuwelijkt zijn aan een lijfwacht of diplomaat.

    • Toef Jaeger