Opinie

Wijzig je koers Amsterdam – anders blijft drugsgeweld

De schietpartij in de wijk Wittenburg kan niemand verbazen, zeggen en . Geweld hoort bij een drugsparadijs.

De schietpartij in de Amsterdamse wijk Wittenburg met dodelijke afloop leidt tot de voorspelbare reflex van het voornemen van extra politie-surveillance, camerabewaking en straatcoaches om het gedoe met de jongeren uit de wijk te bezweren (Wittenburg: de angst, het zwijgen en het geweld, 30/1).

Onvoldoende wordt beseft dat de problemen onlosmakelijk samenhangen met het drugstoerisme – de massale en toegenomen toeloop van mensen die in Amsterdam een korte drugsvakantie komen vieren. Onderzoek van verslavingsinstelling Jellinek onder drie-dagen-bezoekers liet enkele jaren geleden zien dat 70 procent van die bezoekers van plan was drugs te gebruiken.

Dat biedt vele kansen aan jongeren om echte of valse drugs aan de man te brengen en daar flink mee te verdienen. Dat geeft onderlinge concurrentie en leidt tot een wijk die zich uit vrees in stilzwijgen hult, en waar de kogels rondvliegen als er een ruzie is. We hebben het eerder gezien – zo beschrijven Pieter Tops en Jan Tromp in hun boek De achterkant van Nederland de criminele doordeseming van de Vogeltjesbuurt in Tilburg.

Illegaal drugs kopen kunnen ze thuis ook

Kan het ook anders? De burgemeesters van Bergen op Zoom en Roosendaal sloten hun coffeeshops op 16 september 2009 mede omdat het massale drugstoerisme een desastreuze uitwerking had op de jeugd. Het gevolg van die sluiting was dat sommige toeristen naar Breda gingen, maar de meeste kwamen gewoon niet meer naar ons land: illegaal drugs kopen kon ook ‘thuis’. En waar elders in het land na 2012 alleen inwoners nog softdrugs mochten kopen (en dat werd gehandhaafd) om buitenlanders echt te weren, hield onze hoofdstad zich daar verre van zodat de drugstoeristen nog steeds voluit welkom worden geheten. Dat toont het onderzoek van het Bonger Instituut uit 2014: ‘Coffeeshops, toerisme, overlast en illegale verkoop van softdrugs’.

Lees ook: Drugs gebruiken? Even invoeren in de app

Tot dusver zette Amsterdam niet de stap om drugstoerisme fundamenteel te ontmoedigen. Ze zijn welkom in coffeeshops, maar ook op drugsgebonden evenementen zoals de meer dan honderd (dance)festivals per jaar. Als nadelen van het toerisme benoemt Amsterdam alleen drukte, rommel en lawaai waarvoor de oplossing is om de overlast meer te spreiden over de stad. Dat staat in de nota Stad in Balans waarin niets staat over de onbalans die het drugstoerisme veroorzaakt voor de leefbaarheid van bepaalde wijken en het opgroeien van jongeren daarbinnen. Daar valt met de Amsterdamse Top600-aanpak van ergste delinquenten niet tegen op te boksen, want dat is als dweilen met de kraan open.

Wat de kosten zijn van drugstoerisme wordt nu zichtbaar

Eerder benoemde Erik Heijdelberg van de William Schrikker Groep al de hoge sociale kosten van het toerisme-stimulerende drugsbeleid in Amsterdam die het gevolg zijn van een eenzijdige inzet op het bevorderen van economische belangen. Nu die kosten met kogels beter zichtbaar worden, lijkt het tijd voor een meer diepgaande bezinning of het zich feitelijk profileren als een drugsparadijs wel houdbaar is.