NRC checkt: ‘Nederland minste officiële feestdagen van Europa’

Dat zei activist Björn van der Doelen bij Editie NL, die vindt dat carnaval een officiële feestdag moet worden.

Boegbeeld Bjorn van der Doelen, verkleed als zijn alter ego Sjefke Vaeren, bij de Tweede Kamer voor het aanbieden van de petitie #carnavalvrij. De Bavaria-petitie, die pleit voor twee vrije dagen met carnaval, is meer dan 170.000 keer getekend.

De aanleiding

Moet carnaval een officiële feestdag worden? Over die vraag moet de Tweede Kamer waarschijnlijk een standpunt innemen. Woensdag boden carnaval-activisten een petitie met 170.000 handtekeningen aan in Den Haag om het onderwerp op de politieke agenda te krijgen (daarvoor zijn minstens 40.000 handtekeningen nodig).

Aanvoerder van de activisten is oud-voetballer en tegenwoordig muzikant Björn van der Doelen. Hij vindt dat carnaval „vrij gevierd moet worden” en dat we er dus voortaan twee nationale vrije dagen voor moeten hebben. Carnaval vindt dit jaar van zondag 11 tot en met dinsdag 13 februari plaats. Op 15 januari beargumenteerde hij in het RTL-programma Editie NL: „In Nederland hebben we het minste aantal vrije dagen in Europa.” Dat checken we.

Waar is het op gebaseerd?

Op de vraag waar Van der Doelen zich op baseert reageert hij per mail: „Dat kun je beter aan Bavaria vragen, de bron, en aanstichter van al deze nonsens.” Biermerk Bavaria is initiator van de campagne. Gevraagd naar de bron zegt de persvoorlichter: „Dat kan je wel online vinden, toch? Volgens mij is dat algemeen bekend.” De voorlichter kan ook niet zeggen of Van der Doelen de Europese Unie of heel Europa bedoelde.

En, klopt het?

We beginnen maar bij het aantal nationale feestdagen van de landen in de Europese Unie. In Nederland hebben we negen officiële vrije dagen: Nieuwjaarsdag, Eerste en Tweede Paasdag, Koningsdag, Hemelvaart, Eerste en Tweede Pinksterdag en Eerste en Tweede Kerstdag.

Op Bevrijdingsdag is het aan werkgevers zelf om eventueel een betaalde vrije dag te geven. In veel cao’s is bepaald dat 5 mei eens in de vijf jaar een officiële vrije dag is. Ook schoolbesturen mogen zelf bepalen of scholieren en studenten vrij krijgen. 5 mei is dus geen officiële vrije dag.

Voor het aantal nationale vrije dagen per EU-lidstaat gaan we te rade bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD). Deze organisatie coördineert het sociaal en economisch beleid van 35 landen, waaronder alle EU-landen. In een document van december 2016 over vakantiedagen staat een tabel met het aantal nationale vrije dagen per lidstaat. Het blijkt dat geen land nog minder feestdagen heeft dan Nederland, maar Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk (Brexit is nog niet afgerond) hebben net als Nederland ook negen nationale feestdagen. Gemiddeld heeft een EU-lidstaat elf nationale vrije dagen per jaar, uitschieter naar boven is Slowakije met vijftien. Slowakije heeft vooral meer feestdagen die te maken hebben met de eigen geschiedenis: het einde van de Tweede Wereldoorlog (8 mei), de opstand tegen de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog (29 augustus) en het ingaan van de Slowaakse grondwet (1 september), om een paar te noemen. Ook bijvoorbeeld de Dag van de Arbeid (1 mei) is in Slowakije en veel andere EU-landen een nationale vrije dag.

Ook buiten de EU hebben de meeste Europese landen meer nationale vrije dagen dan Nederland. Alleen Zwitserland heeft er net zoveel, ook negen. We kijken nog even over het continent heen. Andere westerse landen hebben een vergelijkbaar aantal nationale vrije dagen als Nederland: Australië heeft er acht, Canada negen en de Verenigde Staten tien.

Conclusie

Nederland heeft negen nationale vrije dagen. Dat is net zoveel als Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Zwitserland. Nederland heeft dus niet in zijn eentje het minste aantal nationale vrije dagen, maar deelt die plek met vier andere landen. We beoordelen de bewering daarom als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt
    • Diederik Huffels