Nog twee jaar geen boetes voor zzp’ers (en hun opdrachtgevers)

Zzp Tot 1 januari 2020 krijgen zzp’ers en opdrachtgevers geen boete als later sprake blijkt van een fictief dienstverband. Tegen die tijd moet er een nieuwe wet zijn.

Foto vgajic

De handhaving van de wet die verkapt dienstverband van zelfstandig ondernemers moet tegengaan, is opnieuw uitgesteld. Tot 1 januari 2020 krijgen zzp’ers en hun opdrachtgevers geen boete of naheffing als de Belastingdienst achteraf oordeelt dat sprake was van een fictief dienstverband. Tegen die tijd moet er een nieuwe wet zijn.

Dat staat in een brief die minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) en staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) vrijdag naar de Tweede Kamer hebben gestuurd.

De Wet DBA werd begin 2016 ingevoerd om bedrijven te kunnen bestraffen die zzp’ers inhuren die in feite een verkapte werknemer zijn. Op die manier ontlopen die bedrijven loonbelasting en premies. Maar al snel ontstond er onrust: bedrijven en zzp’ers vonden de nieuwe wet onduidelijk en vreesden boetes en naheffingen. Het vorige kabinet stelde de handhaving al twee keer uit. Alleen de „ernstigste gevallen van kwaadwillenden” konden nog een boete krijgen.

Koolmees en Snel zeggen vanaf 1 juli tegen nog meer van deze ‘kwaadwillende’ bedrijven te willen optreden en niet langer alleen de „ernstigste gevallen”. Dat was ook een wens van de Tweede Kamer, die zich zorgen maakte om bedrijven zoals bezorgdienst Deliveroo, die dienstverbanden inwisselde voor zzp-constructies.

Koolmees en Snel zeggen dat de Belastingdienst alleen handhaaft als die drie criteria kan bewijzen: er moet sprake zijn van een verkapt dienstverband én van „evidente” en „opzettelijke” schijnzelfstandigheid.

Volgens Snel is er bijvoorbeeld sprake van opzet als een bedrijf „al vier keer” gewaarschuwd is. En dan nog zal er niet meteen een boete volgen, zegt Snel. De Belastingdienst – die de controles uitvoert – zal eerst met bedrijven in gesprek gaan. „Het liefst overtuigen we hen dat een ander model beter is.”

Vakbond FNV is blij met de extra handhaving. „Daar pleiten wij al langer voor”, zegt FNV Jong-bestuurder Frederique Zebeda. Maar Maurice Limmen, voorzitter van vakcentrale CNV, vindt dat het kabinet nog veel te voorzichtig is. „Zelfs als evident sprake is van schijnzelfstandigheid, kan een zzp’er nog geen kant op. Dan moet hij eerst bewijzen dat zijn baas dat opzettelijk heeft gedaan.”

Wat Limmen betreft had de Wet DBA „een kans moeten krijgen in de uitvoering”. De onrust kort na de invoering was „overdreven”, zegt hij. „Goedwillenden hoefden helemaal niet bang te zijn voor de Wet DBA. En kwaadwillenden hebben baat gehad bij die onrust. Zij komen voorlopig goed weg.”