Kan een wasmiddel bederven?

Wasmiddelen, zo blijkt uit een rondvraag onder ervaringsdeskundigen en producenten, bederven niet, maar ze verouderen wel.

Onlangs waren de wasmiddelen weer in de aanbieding: ‘2+1 gratis’. Inslaan dus! Of niet? Een vriendin waarschuwde: wasmiddelen kunnen bederven als je ze te lang in de gangkast laat staan. Klopt dat?

Op de verpakking staat geen houdbaarheidsdatum. Heeft het internet een antwoord? „NEE… Schoonmaakmiddelen kunnen niet bederven”, schrijft een anonieme bezoeker op startpagina.nl. Maar op kassa.bnnvara.nl waarschuwt Haarp: „Vloeibaar wasmiddel bederft na 1 jaar. Geldt voor ieder merk. Ik zou maar niet te veel wasmiddel in huis halen.”

„Wasmiddelen bederven niet”, vertelt Freek Bracke van Unilever Benelux, producent van onder andere Robijn, Omo en Sunil. „Maar ze verouderen wel heel geleidelijk, waardoor bijvoorbeeld de vlekverwijderende werking kan verminderen of de geur van het product wat kan vervagen, maar het product blijft bruikbaar.”

Het bedrijf raadt daarom aan om wasmiddelen die langer dan een jaar open staan snel op te gebruiken of weg te doen.

Wat gebeurt er als je een fles lang laat staan? „Wasmiddel bestaat uit veel verschillende ingrediënten: parfum, kleurstof en verschillende polymeren of enzymen’”, vertelt Ronald Hage, voormalig Unilever-onderzoeker. Als je het lang laat staan dan kunnen er meerdere dingen gebeuren.

Zakkende polymeren

„Er kan fysische scheiding optreden waarbij de polymeren naar beneden zakken en de vloeistof licht wordt aan de bovenkant en donker aan de onderkant”, vertelt Hage. „Dat is makkelijk op te lossen door te schudden.” Verder kan er vanaf het moment dat je de fles voor het eerst opent oxidatie ontstaan. De stoffen uit het wasmiddel gaan dan een reactie aan met zuurstof uit de lucht. Hierdoor kan de geur van de parfum veranderen waardoor je was een beetje anders gaat ruiken.

Ook de olie waar de zeep uit het wasmiddel van is gemaakt kan oxideren. Er ontstaat dan een beetje een ranzige geur die je misschien kent van oude olie of boter. „Oxidatie komt bij de meeste wasmiddelen niet meer voor”, vertelt Hage. „Fabrikanten voorkomen dit door antioxidanten toe te voegen.”

Behalve de veelgebruikte vloeibare zijn er ook vaste wasmiddelen zoals waspoeder en tabletten. De vaste wasmiddelen voor de gekleurde was blijven heel lang stabiel. „Maar in wasmiddelen voor witte was zit vaak het bleekmiddel peroxide”, zegt Hage. „Peroxide zit in vaste wasmiddelen in de vorm van percarbonaat.” Als dat ontleedt, verlies je de peroxide en neemt de waskracht af. Maar dit gebeurt alleen als je het heel lang in je kast hebt staan, als je het bewaart op een vochtige plek of bij een temperatuur boven de 40°C. Hage: „Bij normaal gebruik zou je dus geen problemen moeten hebben met de houdbaarheid van wasmiddel.” Het blijft jaren goed en zal daarna hooguit langzaam waskracht verliezen, maar blijft bruikbaar. Je moet er dan wel wat meer van gebruiken om hetzelfde resultaat te krijgen.

Hoe oud je wasmiddel is, is eenvoudig te achterhalen. Op de verpakkingen van Unilever-wasmiddelen staat een viercijferige code. Andere bedrijven gebruiken vergelijkbare codes. Het eerste getal is het laatste cijfer van het productiejaar en de drie cijfers erna zijn de dag in dat jaar. De rest van de code is om de productlijn te achterhalen.

Als op een fles de code ‘7075 3P4 20:27’ staat, dan is het wasmiddel gemaakt op de 75ste dag in 2017: 16 maart 2017.

    • Dorine Schenk