‘Het Mayarijk was veel groter dan gedacht’

Archeologen vonden met lasertechniek onbekende Maya-bouwwerken. National Geographic mist de portee van de vondst.

LiDar-opname van de klassieke Mayastad Tikal. Foto AP

National Geographic houdt van opwindende teksten, maar in het persbericht van 2 februari jl. slaat het de plank mis. De kop – ‘Mayarijk was veel groter dan gedacht’ – werkt misschien als teaser voor de NG-documentaire Lost treasures of the Maya Snake Kings (11 februari, 20.30 uur), maar wekt geen vertrouwen.

Er is nooit zoiets geweest als een ‘Mayarijk’. In de Klassieke Periode (200-900 AD) bestond er in het laagland van Yucatan en Petén een wirwar van stadstaatjes, nooit één staatsverband. Archeologen hebben het dan ook altijd over de ‘Maya-beschaving’.

Daar blijft het niet bij. In de eerste alinea van het persbericht staat verder: „Het leefgebied van de Maya’s was vele malen groter dan tot nu toe werd aangenomen, zo blijkt uit onderzoek van onder andere National Geographic-onderzoeker Francisco Estrada-Belli.”

Lasertechniek

Dat is niet helemaal wat blijkt uit het wel degelijk spectaculaire nieuws. Amerikaanse antropologen, onder wie Belli, hebben met behulp van een nieuwe techniek 2000 km2 regenwoud van Petén, het noordelijkste departement van Guatemala, gescand. Met Light Detection and Ranging (LiDAR) wordt de grond vanuit een vliegtuig bestookt met laserpulsen, die weer terugkaatsen naar de meetapparatuur aan boord. Op die manier ontstaat een gedetailleerd beeld van vegetatie en (de resten van) bebouwing op de grond.

Zo vonden de onderzoekers duizenden bouwwerken, van verdedigingswerken tot tempelpiramides, die aan het oog worden onttrokken door de dichte begroeiing. Hun conclusie luidt dat het laagland van Petén, met het aangrenzende Yucatan (nu Mexico) de bakermat van de klassieke Mayacultuur, veel dichter bevolkt was dan tot nu toe is aangenomen. Er moeten wel 10 miljoen mensen hebben gewoond, terwijl eerder is uitgegaan van 5 miljoen. Die grote bevolkingsdichtheid had consequenties voor de voedselvoorziening – er moet aan intensieve landbouw zijn gedaan – en het bestuur.

Het nieuws is dus niet dat het leefgebied van de Maya’s ‘vele malen groter was dan gedacht’, maar dat in hun bekende leefgebied veel meer mensen woonden.