Gemeente Heerlen verkocht CBS-gebouw in strijd met regels

Het voormalige kantoor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Heerlen is in 2012 door de gemeente verkocht in strijd met wettelijke regels en de beginselen van behoorlijk bestuur. Dat staat in een vertrouwelijk „feitenonderzoek” van de gemeente zelf. Uit een reconstructie van NRC blijkt verder dat de ambtenaar die de verkoop afhandelde eerder adviseur was van de projectontwikkelaar die het CBS-gebouw exclusief mocht kopen. Deze ambtenaar, de huidige waarnemend gemeentesecretaris Dorthe Schipperheijn, verzweeg dit.

Lees hier de reconstructie: De Messias en zijn adviseur

De rijksoverheid verkocht het voormalige CBS-kantoor in 2012 voor 464.000 euro aan de gemeente. Met 48.000 vierkante meter is het een van de grootste kantoorcomplexen van Zuid-Nederland. De gemeente verkocht het pand dezelfde dag voor hetzelfde bedrag door aan een bv die gelieerd was aan projectontwikkelaar Walas. De plannen voor het leegstaande complex moesten de economisch zwakke ex-mijnstad een impuls geven. Walas, aangedragen door Schipperheijn, beloofde het pand om te bouwen tot een „broedplaats” van creativiteit en innovatie, draaiend op duurzame energie.

De gemeente kwam Walas op allerlei manieren tegemoet. Omdat het bedrijf het aankoopbedrag niet kon betalen, verstrekte Heerlen het een lening van 500.000 euro. De gemeente financierde ook met 50.000 euro het businessplan van Walas. Dit was in strijd met het eigen subsidiebeleid.

Het feitenonderzoek naar de zaak, dat NRC heeft ingezien, is al in september 2013 gedaan door de afdeling juridische zaken van de gemeente, maar nooit aan de gemeenteraad verstrekt. In het rapport staat dat de keuze voor koper Walas niet transparant was en dat zijn betrouwbaarheid ten onrechte niet was getoetst. Al met al is de conclusie dat „niet volledig aan de eigen regels, normen en routines is voldaan en dat niet alle besluiten geheel conform wettelijke regels en beginselen van behoorlijk bestuur zijn genomen”. Tegelijk noteert de juridische afdeling dat de besluitvorming zelf niet onrechtmatig was.

Zes jaar na de verkoop is nagenoeg niets gerealiseerd van de grootste stadslandbouwplannen. Er is geen windenergie, geen hergebruik van warmte. Er zijn geen ‘groene’ daken en gevels. Nieuwe banen zijn er nauwelijks.

Wel blijkt de deal lucratief voor Walas zelf. Het pand wordt verhuurd aan overheidsdiensten en kleine ondernemingen. Opbrengst: circa 1 miljoen euro per jaar.

Schipperheijn zegt dat ze „geen zakelijke relatie” had met Walas, maar heeft „meegedacht” met de ontwikkelaar. Volgens de gemeente is het feitenonderzoek niet naar de raad gestuurd omdat het een opdracht was van „de algemeen directeur en geen opdracht van het college”.