Duterte annuleert helikopterdeal om zorgen mensenrechten

Bij de Canadese overheid, die had ingestemd met de verkoop van zestien helikopters, is wantrouwen ontstaan over de inzet van de toestellen door de Filippijnen en het risico op mensenrechtenschendingen.

President van de Filippijnen Rodrigo Duterte. Foto AFP

De Filippijnse president Rodrigo Duterte heeft zijn leger bevolen de aankoop van militaire helikopters van Canada te annuleren. Ook de import van Amerikaanse wapens zou moeten worden gestaakt, omdat aan dergelijke leveringen te veel voorwaarden worden gesteld. Dat heeft hij vrijdag gezegd in een televisieuitzending, volgens internationale persbureaus.

Op dinsdag sloten Canada en het Filippijnse ministerie van Defensie een deal over zestien helikopters. Met de verkoop was een bedrag van 233 miljoen dollar gemoeid (ruim 190 miljoen euro). Een dag later gaf de Canadese overheid echter opdracht tot een herziening van de transactie, omdat twijfel was ontstaan over de inzet van de toestellen.

Noodhulp of militaire acties

De Canadezen vrezen dat de helikopters, van het type Bell 412EPI, door het Filippijnse leger worden ingezet in de strijd tegen de verschillende rebellengroeperingen die in het zuiden van het land actief zijn. Bij zulke acties zouden mogelijk mensenrechtenschendingen worden begaan.

In een officiële verklaring liet het Filippijnse ministerie van Defensie weten dat de aangekochte helikopters bedoeld zouden zijn voor transport, zoekacties en noodhulp. President Duterte deed echter zelf een stevige uitspraak over de inzet van de toestellen in acties tegen Maostische rebellen en andere militante groeperingen: “De reden voor de aankoop van de helikopters is dat ik hen af wil maken.”

Binnen het Canadese ministerie voor Handel leidden de tegenstrijdige verklaringen tot onrust over de deal. Duterte heeft daarom besloten de overeenkomst te annuleren. “We gaan wel op zoek naar een andere leverancier. In ieder geval respecteren we de positie die Canada nu inneemt”, zei Duterte in de uitzending van vrijdag.

Zorgen om mensenrechten

Duterte heeft recent meer militaire importen geannuleerd, waaronder de koop van zo’n 26.000 geweren uit de Verenigde Staten, bedoeld voor de Filippijnse politie. Amerikaanse sentoren hadden gedreigd de leverantie te blokkeren, eveneens uit zorg voor de mensenrechtensituatie in het land.

Donderdag werd bekend dat het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag een aangifte tegen de Filippijnse president Duterte in behandeling heeft genomen. De aanklager is een vooronderzoek gestart naar Dutertes ‘War on Drugs’.

    • Lisa Dupuy