Witwaspraktijken Rabo-filiaal in Calexico waren ‘publiek geheim’

De Rabobank heeft voor 298 miljoen euro een schikking getroffen met justitie in de VS. De bank gaf haar rol bij het witwassen van Mexicaans drugsgeld, en het toedekken hiervan, toe.

Archieffoto van het Rabobankfiliaal in het Californische grensstadje Calexico dat jarenlang spil was in een witwasoperatie van Mexicaanse drugshandelaren. Foto Google

Het Rabobank-logo mag al jaren uit het straatbeeld van Calexico zijn verdwenen, het Amerikaanse grensstadje is de Nederlandse bank nog niet vergeten. In het bedrijfspand waar Rabobank jarenlang kantoor hield, huist tegenwoordig een psychiatrische kliniek. Toen NRC in mei bij deze Adult Calexico Anxiety & Depression Clinic een kijkje nam, wist de bewaker nog te vertellen wat er voorheen zat. „Een bank met nogal een vreemde naam. Rob a bank, ofzo?”

Het Californische Rabo-filiaal is nooit overvallen; het was wel spil in een omvangrijke witwasoperatie van Mexicaanse drugshandelaren. Narcowinsten werden op Raborekeningen gestort en vervolgens doorgesluisd naar de kartelbazen. De Amerikaanse autoriteiten doen hiernaar sinds vijf jaar onderzoek. Het Rabo-kantoor in Calexico sloot in 2014. Woensdag gaf de bank haar rol bij het witwassen – én het toedekken hiervan – voor het eerst formeel toe.

Lees ook dit achtergrondartikel over de witwasaffaire

Rabobank National Association, de Amerikaanse dochter van de Nederlandse bank, maakte bekend dat een juridische schikking is getroffen voor 369 miljoen dollar (omgerekend 298 miljoen euro). De coöperatieve bank met hoofdkantoor in Utrecht bekent dat medewerkers informatie achterhielden voor de Amerikaanse bankautoriteit OCC. Het betreft een van de grootste schikkingen ooit voor het witwassen van drugsgeld in de VS. Alleen HSBC betaalde meer: de Britse bankreus betaalde in 1,9 miljard in een soortgelijke affaire.

Drukke grens

Calexico, een rustig woestijnstadje van circa 40.000 inwoners, is nauw verbonden met Mexico. Niet alleen in naam: een samentrekking van Californië en Mexico. Het is ook economisch sterk afhankelijk. Mexicali – een snel uitdijende metropool van 1,2 miljoen inwoners aan de andere kant van de grens – staat vol met buitenlandse maquiladoras (assemblagefabrieken).

Veel mensen in de grensstreek werken in de ene stad en wonen in de andere. Managers van de maquiladoras bijvoorbeeld wonen liever in Calexico en sturen hun kinderen daar naar school. Mexicaanse dagloners forensen juist de andere kant op: zij steken over naar de VS om fruit en groente te plukken op de akkers van de Imperial Valley, een enorm landbouwgebied. Zij hebben speciale visa en grenspasjes om gemakkelijk heen en weer te kunnen pendelen.

Lees ook deze reportage over de grenseconomie

Temidden van dit drukke grensverkeer konden de kartels in relatieve rust hun narcodollars witwassen. De criminelen gebruikten de lokale vastgoedmarkt om hun winsten te parkeren. En het was een publiek geheim dat de kartels bij bankfilialen in Calexico hun cash stortten – of lieten storten door geldkoeriers.

Onder de Amerikaanse wet mag men tot 9.999,99 dollar per dag op een rekening zetten, zonder dat de autoriteiten ingelicht hoeven te worden. Bij het kantoor van Rabo, maar ook bij dat van Wells Fargo, Bank of America en HSBC werden dagelijks heel veel van dat soort stortingen gedaan. Steeds weer door andere Mexicanen, van wie vaak overduidelijk was dat ze zelf niet over zulke grote hoeveelheden geld konden beschikken. Er kwam zo veel briefgeld binnen dat Rabo twee keer per week de kluis moest laten legen door gepantserde geldwagens.

Drooglegging

Rabo en de andere banken konden zo jarenlang hun gang gaan. Ook nadat ze door de Amerikaanse financiële waakhond waren gewaarschuwd dat ze het risico liepen op verdachte transacties, ging het witwassen door. Medewerkers gingen het beter toedekken.

Het is niet voor het eerst dat verdovende middelen Calexico zo een impuls gaven. Zo bloeide de grensregio ook op tijdens de Drooglegging, aan het begin van de vorige eeuw. Amerikanen weken uit naar Mexicali om daar te kunnen drinken en gokken. Dat zette ook Calexico op de kaart. Toen het alcoholverbod eindigde, werd het meteen weer rustiger aan de grens.

Pas nadat justitie in actie kwam en met miljoenenboetes dreigde, doekten de banken hun kantoren in Calexico op. Net als na de Drooglegging, raakte dit de economie van Calexico sterk. Het opdrogen van de stroom narcogeld is een aderlating voor het stadje. Een deel van het geld dat omgekochte lokettisten en dollarkoeriers verdienden, vloeide immers terug in de lokale economie. „Iedereen wist wat er gaande was rond die banken”, legt burgemeester Armando Real uit op zijn kantoortje. De invloed van het drugsgeld was een publiek geheim, zegt hij. „En veel mensen zeiden: ‘Ik doe er zelf niet aan mee, maar het helpt de economie als geheel wel.’”

    • Merijn de Waal