opinie

    • Japke-d. Bouma

Wie weet er een leuke naam voor een snackbar?

Japke-d. Bouma schrijft elke week over de taal die ze om zich heen hoort. Deze week: het ‘ Frites Atelier’ van topkok Sergio Herman.

Wat is een goeie naam voor een snackbar? Toen ik er deze week op Twitter naar vroeg, vond ik dit de leukste: Hans z’n Frietje, Snackbar Het Hoekje (om), Snackbar Het Eindpunt, Lowie Frieton, Bonna Fritura, Snackpoint Charlie, Frituur ’t Volle Bakske en De Kipcornkeizer.

De vraag naar de beste snackbarnaam houdt me al sinds de nazomer van 2016 bezig. Toen opende in mijn woonplaats op de Utrechtse Steenweg namelijk het ‘Frites Atelier’ van topkok Sergio Herman. Een atelier!! Voor frietjes!

De naam past naadloos in de traditie om volstrekt aardse zaken met een verhevener woord te willen ‘upgraden’. Zo heet een hondenkapper ook al eeuwen ‘hondentrimsalon’, heet trekspek ‘pulled pork’ en is theedrinken tegenwoordig ‘een theeritueel’ – ik denk dan overigens altijd aan ritueel slachten, maar daar gaat het nu even niet om.

Snackbars doen ook allang aan die trend mee. Zo noemen ze zich ‘snacklounges’, ‘snackboutiques’, snackpaleizen, snackkoningen, kwalitaria’s, frietcasa’s, frietvilla’s, friterieën, friturologen en hautes fritures. Zelfs Good Old Bram Ladage heeft thans een ‘Bram’s Gourmet Frites’-concept godbetert. Maar een ‘Frites Atelier’, dat klinkt wel héél sjiek.

Ik snap het wel. Sergio Herman wil ermee zeggen dat hij geen ordinaire frietjes maakt. De aardige verkoopster vertelde me dat het Frites Atelier zo heet omdat de meesterkok zijn frites beschouwt als kunst.

Herman heeft er ook een heel verhaal omheen – dat heet tegenwoordig storytelling. In een mooie folder die je mee naar huis kan nemen schrijft hij over zijn „culinaire avontuur”, zijn „nieuwe culinaire uitdaging”, zijn frietsauzen als „sensationele toppings”, zijn zout „gewonnen uit zeekraal” en dat hij 18 maanden (!) heeft lopen experimenteren met aardappels – ik zag hem voor me: dag en nacht, week in week uit, zwoegend in dat atelier. Dat is geen friet meer, dat is een frieteucharistie, met Herman als de paus van de frietmis.

Er waren al ‘frietlounges’ en ‘hautes fritures’, maar een ‘Frites Atelier’ klinkt wel héél sjiek

Op zich is het lovenswaardig dat Herman zijn werk serieus neemt. Dat zouden veel meer mensen moeten doen. En het is zeker ‘een kunst’ om een goed bakkie friet te bakken. Maar kunst? Dat wordt het pas als Wim T. Schippers het op de vloer van een museum gooit – niet eerder.

Het is ook helemaal geen atelier, die winkel. Een atelier hoort namelijk een teringzooi te zijn, vind ik dan hè. Met overal verf, vieze kwasten, lege wijnflessen, volle asbakken en rondslingerende lingerie. Maar het Frites Atelier is een smettteloze ruimte met hagelwitte tegels. Ik zag Herman ook nergens met fritessaus vingerverven of zich vanuit een bak frituurvet op een doek werpen. Ik heb Karel Appel overigens ook nooit zijn klodders ‘sensationele toppings’ horen noemen, dus ik zou zeggen: opzouten met je atelier.

Maar bovenal vind ik dat een snackbar een morsige naam moet hebben. Snackbar De Neus, Cafetaria Braakhuis, Snackbar Het Snorretje, Snackbar Dikke Mick, Wim’s Vetvijver, Sticky Fingers, dat werk. Wij noemden onze frietboer vroeger altijd ‘Vette Gulp’, dan weet je waar het over gaat.

Ik kan me natuurlijk vergissen. En gaan we over een paar jaar voor onze frietrituelen naar het Frietatelier. Maar tot die tijd ga ik naar de snackbar voor een vette bek.

Niet voor een culinaire beleving.

Japke-d Bouma vroeg op Twitter naar goeie namen voor snackbars. Deze foto’s kreeg ze als reactie toegestuurd.

Taaltips via @Japked op Twitter.

Correctie (9 februari 2018): In een eerdere versie van deze tekst stond dat Bram Ladage tegenwoordig ‘Bram’s Gourmet Frites’ heet. Maar dit is een nieuwer  ‘concept’ dat naast ‘good old’ Bram Ladage bestaat.

    • Japke-d. Bouma