Totaal ledenaantal politieke partijen stijgt flink

De stijging komt voor een groot deel door de groei van Forum voor Democratie. De SP daalde het sterkst.

Foto Koen van Weel/ANP

Het aantal mensen dat lid is van een politieke partij is het afgelopen jaar flink gestegen. Waren begin 2017 nog 289.276 mensen lid van een partij, dat aantal was op 1 januari van dit jaar gestegen tot 317.325, een toename van 28.049 leden. Dat blijkt uit de cijfers die, zoals elk jaar, zijn verzameld door het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) van de Rijksuniversiteit Groningen.

De stijging van bijna tien procent is voor een groot deel toe te schrijven aan de groei van Forum voor Democratie, die iets meer dan 21.000 nieuwe leden inschreef. Andere stijgers zijn de Partij voor de Dieren, dat met 25 procent groeide tot 16.156 leden in totaal, en GroenLinks dat met 21 procent nieuwe leden erbij kreeg en nu 28.429 leden telt. Ook D66, ChristenUnie, DENK, de SGP en de VVD groeiden het afgelopen jaar in ledental.


Bij GroenLinks denken ze dat het stijgende ledenaantal komt door de permanente campagne die ze voeren. De campagnebijeenkomsten, zogenoemde ‘meetups’ die GroenLinks organiseert zijn succesvol, volgens de woordvoerder: “Bij de meetups trekken we vooral veel sympathisanten die daarna ook lid willen worden.” Ook in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen blijft de partij de ‘meetups’ organiseren.

Net als de voorgaande jaren daalde het CDA in ledental, dit jaar met 4,4 procent. De SP verloor het meeste aantal leden, 7,9 procent van de leden haakte af. Ook de PvdA en 50Plus verloren leden.

SP-Partijvoorzitter Ron Meyer kijkt niet op van het achteruitlopende ledenaantal van zijn partij: “We hebben al een aantal moeilijke jaren, dus we zagen het wel aankomen. Als volkse partij zijn wij net wat onstuimiger, vooral als we slecht in de media komen.” Het afgelopen jaar schreef oud SP-kamerlid Sharon Gesthuizen een kritisch boek over haar ervaringen bij de partij en dit jaar werd bekend dat oud Tweede Kamerlid Harry van Bommel zijn lidmaatschap had opgezegd.

Meyer wil het beeld over de SP veranderen, door “mensen in actie brengen.” Meyer: “We zullen mensen nadrukkelijk moeten betrekken bij thema’s die ze belangrijk vinden, zoals de woede over hoe er moet ouderen in dit land wordt omgegaan.” Ook probeert de partij positiever in het nieuws te komen. De nieuwe fractievoorzitter Lilian Marijnissen “is niet meer van de TV weg te slaan” aldus Meyer.

Het is gebruikelijk dat partijen in ledental stijgen in een jaar waarin Tweede Kamerverkiezingen worden gehouden. De meeste partijen zakken daarna weer terug in ledenaantallen. Het totaal aantal partijleden daalt niettemin al jaren. Begin jaren negentig waren nog bijna 360.000 mensen lid van een partij. Een dieptepunt bereikte het totale ledental van partijen in 2016, toen nog 287.000 leden stonden ingeschreven.

Correctie (08-02-2018):In een eerdere versie van dit bericht stond Forum van Democratie. Dat moet Forum voor Democratie zijn. Ook is dit bericht aangevuld met reacties van partijen.

    • Victor Pak