‘Jehovah’s Getuigen houdt misbruikverslagen achter’

Volgens RTL Nieuws liggen in kerkarchieven “tientallen en mogelijk honderden” verslagen van misbruikzaken. Volgens het OM zijn nog geen aangiftes gedaan.

Foto Maarten Hartman

De organisatie van Jehova’s getuigen in Nederland houdt verslagen achter over beschuldigingen van seksueel kindermisbruik binnen de kerk. Volgens RTL Nieuws roepen slachtoffers op de documenten over te dragen aan het Openbaar Ministerie uit angst dat bewijsmateriaal verloren gaat.

Volgens RTL Nieuws gaat het om verslagen van “tientallen en mogelijk honderden” zaken die worden “achtergehouden” in archieven van de organisatie Jehovah’s Getuigen. Daarbij zouden ook bekentenissen van daders zitten.

Misbruikzaken bij Jehovah’s Getuigen zouden veelal intern behandeld worden door eigen ‘rechtbanken’, die bestaan uit ‘ouderlingen’, leidinggevenden binnen de kerk. Straffen binnen die ‘rechtbanken’ zijn mild, ten hoogste verbanning uit de kerk.

Geen opsporing door OM

Het is niet het beleid van de kerk die dossiers te delen met politie of justitie. De dossiers worden gearchiveerd met de vermelding ‘Niet vernietigen’, blijkt uit een interne brief. Ook bevestigen vier kerkleden deze praktijk aan RTL Nieuws.

Het OM doet geen moeite de documenten te krijgen. In een verklaring zegt het OM dat nog geen aangiftes zijn gedaan:

“Het uitgangspunt is dat slachtoffers zélf bepalen of ze al dan niet aangifte doen van misbruik. Het OM wil een slachtoffer niet tegen zijn zin betrekken in een strafrechtelijke procedure, omdat dat opnieuw beschadigend kan zijn.”

Jehovah’s Getuigen was donderdagavond niet bereikbaar voor commentaar. Tegen RTL Nieuws zegt de organisatie:

“U weet dat wij kindermisbruik verafschuwen en wij lieten u al eerder weten dat slachtoffers van seksueel kindermisbruik altijd vrij zijn om aangifte te doen. Via de media zullen wij verder geen nadere toelichting geven op onze interne inspanningen om kinderen tegen seksueel misbruik te beschermen.”

Wereldse autoriteiten

Ex-leden zeiden vorig jaar juli al in dagblad Trouw dat daders gemakkelijk wegkomen met misbruik binnen Jehovah’s Getuigen. De manier waarop de organisatie de zaken afhandelt zou “traumatische gevolgen” hebben voor slachtoffers. Jehova’s getuigen zouden hun rechtssysteem boven dat van “wereldse autoriteiten” plaatsen.

In de interne brief die RTL Nieuws publiceerde staat expliciet dat de interne behandeling van een beschuldiging van seksueel kindermisbruik “niet bedoeld is als vervainging voor de behandeling van de kwestie door wereldlijke autoriteiten”. Er moet dan ook “duidelijk over worden geïnformeerd dat ze het recht hebben aangifte te doen bij de wereldlijke autoriteiten”.

Vorig jaar november opende een meldpunt voor slachtoffers van seksueel misbruik binnen de kerk van Jehova’s getuigen. De initiatiefnemer, organisatie Reclaimed Voices, zegt 180 meldingen te hebben binnengekregen.

Reclaimed Voices werd opgericht om “de huidige procedures bij Jehovah’s Getuigen rondom seksueel misbruik aan de kaak stellen”. Volgens Reclaimed Voices is sprake van een “cultuur van stilzwijgen”. Ze spreekt van een “maatschappelijk probleem”.

Volgens Nico Meijering, advocaat van Reclaimed Voices, bestaat de angst onder slachtoffers dat de documenten worden vernietigd. Tegen RTL Nieuws zegt hij: “Het is een ernstig misdrijf om bewijsmateriaal dat kan leiden tot opsporing en vervolging te vernietigen.”

Wereldwijd hangen ruim acht miljoen mensen over de hele wereld de leer van Jehovah’s Getuigen aan. In Nederland gaat het om zo’n 30.000 aanhangers.

    • Menno Sedee