Recensie

Hollywood als horrorfilm

Rose McGowan Het leven van deze Amerikaanse actrice, boegbeeld van de #MeToo-beweging, is een aaneenschakeling van drama’s. ‘Tiran’ Harvey Weinstein probeerde publicatie van dit boek te voorkomen.

Rose McGowan heeft een missie. Op de eerste pagina van haar boek Brave beschrijft ze trots betrokken te zijn bij een ‘cataclysmische wereldwijde afrekening en het villen van monsters’. Noem je haar boek een ‘publieke dienst’, dan zal ze dat bevestigen.

McGowan (Florence, 1973), een Amerikaanse actrice die in Nederland vooral bekend werd door haar rol in de televisieserie Charmed, groeide de afgelopen maanden uit tot een van de boegbeelden van de #MeToo-beweging. Haar als memoir gepresenteerde boek Brave zat al in de pijplijn toen Harvey Weinstein begin oktober werd ontmaskerd als serie-misbruiker. McGowan is een van zijn slachtoffers en vertelt in dit langverwachte boek haar levensverhaal.

Dat verhaal wordt gekenmerkt door diepe ellende, die al bij haar geboorte begint, als McGowan opgroeit in de sekte Children of God. Ze leeft er in bittere armoede, krijgt klappen als ze Jezus niet voldoende looft en maakt mee hoe kinderen seksuele handelingen moeten verrichten bij volwassenen.

Nadat ze de sekte is ontvlucht verbetert haar leven maar nauwelijks, als ze heen en weer wordt geslingerd tussen haar gewelddadige vader en verknipte moeder. Al op haar dertiende zit ze in een afkickkliniek en leeft ze enige tijd op straat. In de jaren daarna worstelt ze met manipulatieve vriendjes en eetstoornissen. Op haar achttiende breekt ze als actrice door in de cultfilm The Doom Generation.

Juist daar, in Hollywood, verandert McGowans leven pas echt in een horrorfilm, waar de ene smeerlap de andere aflost, en waar Weinstein de rol van ‘het monster’ speelt. Ze beschrijft in detail hoe hij haar in 1997 op een hotelkamer verkracht en hoe daarna haar hele omgeving haar afraadt aangifte te doen. Het komt tot een schikking, waarna Weinstein alles in het werk stelt haar carrière te blokkeren. Later in haar boek komt ook regisseur Robert Rodriguez, in wiens film Planet Terror McGowan speelde en met wie ze enige tijd een relatie had, voorbij als manipulatieve tiran. Ondertussen blijft Weinstein haar achtervolgen, tot aan het – via spionnen – saboteren van de publicatie van dit boek.

Na zoveel beproevingen kun je niet anders dan bewondering hebben voor hoe McGowan zich heeft ontwikkeld tot luis in de pels van de filmwereld, en hoe ze al lang voor de val van Weinstein seksueel geweld aankaartte. In Brave beschrijft ze hoe ze ‘als feniks uit de as herrijst’, maar haar boek is vooral een aanklacht tegen Hollywood, waar ‘de straten zijn geplaveid met de lichamen van de kwetsbaren’.

Martelaarschap

Tegelijk ben je al bij haar zestiende verjaardag enigszins murw gebeukt, temeer omdat McGowan van haar martelaarschap een levenshouding lijkt te hebben gemaakt. Alles lijkt voor haar even loodzwaar te zijn, van het instuderen van tekstregels (‘een gevangenis voor mijn geest’), het spelen van een huwelijksscène (‘alsof ik beroofd werd van een ervaring’) tot een spray tan voor een film (‘ik moest me voortdurend verhullen’).

Dat is niet alleen vermoeiend, het maakt haar aanklacht niet echt sterker. En wanneer ze begint over hoe we door Hollywood feitelijk allemaal misbruikt worden en in een vals bewustzijn leven, waan je je opeens in een soort spreekbeurt van een matig niveau over de Frankfurter Schule.

Wat ook niet helpt, is dat McGowan nergens blijk geeft van enig gevoel voor stijl. Soms richt ze zich midden in een alinea plotseling tot een van haar kwelgeesten en volgt een serie fuck you’s. Als in een Facebookpost, maar dan 272 bladzijden lang.

Lastige vrouwen zijn door de entertainmentwereld vaak weggezet als hysterisch of gek, en met Brave eist McGowan haar eigen stem op krachtige wijze terug. Haar boek is een grote middelvinger naar de norm redelijk en coherent te zijn, je ongerief vriendelijk aan te kaarten. Tegelijkertijd voedt ze met dit uitzinnige boek ook de maatschappelijke obsessie met dit soort gevallen vrouwen, een obsessie die je onlangs nog zag bij reality-ster Barbie, en eerder bij Amy Winehouse en Britney Spears.

Daarom voel je je bij het levensrelaas van deze duidelijk getraumatiseerde vrouw vooral ook ongemakkelijk, voyeuristisch, alsof je in de kijkfile staat bij een ellendig ongeluk. McGowan benadrukt zelf voortdurend er veel sterker en brave uit te zijn gekomen, maar de lezer vraagt zich vertwijfeld af: is dat echt zo? En is het voor haar verhaal eigenlijk erg als het niet zo zou zijn? In tijden van #MeToo, vol onthullingen, ontboezemingen en beschuldigingen, blijven die vragen knagen.

Je gunt McGowan alle goeds, in haar nieuwe leven als regisseur, fotograaf en zangeres. Maar je gunt de #MeToo-beweging uiteindelijk ook een beter boek dan Brave.

    • Clara van de Wiel