Commentaar

Duitse coalitie met duidelijk SPD-stempel maakt zich op om EU op te schudden

Na wederom een slapeloze nacht in Berlijn hebben CDU/CSU en SPD woensdagochtend overeenstemming bereikt over een regeerakkoord. Op 177 pagina’s laten ze zien wat ze van plan zijn.

Of het ook écht tot een regering zal komen is nog steeds niet zeker. De komende drie weken mogen de ruim 460.000 leden van de SPD per brief aangeven of ze met het akkoord kunnen leven. De afgelopen tijd hebben zich nog snel ruim 23.000 nieuwe leden gemeld die ook wel een stem wilden in de toekomstige regering.

De partijtop zal stevig aan de slag moeten om de sceptische partijleden te overtuigen om ondanks zware verliezen aan de stembus toch nog een keer met Merkel in zee te gaan. Daartoe hebben de onderhandelaars in de coalitiebesprekingen een aantal sterke argumenten verworven: de grote coalitie heeft een rode gloed.

De SPD krijgt zes ministeries, evenveel als de veel grotere CDU, de kanselarij niet meegerekend. De SPD krijgt onder andere het prestigieuze Buitenlandse Zaken, het cruciale Financiën én, de ministeries voor Gezinszaken, Werkgelegenheid en Milieu die een sociaal profiel aan de ministersploeg geven. Ook werden eisen die kaderleden tussentijds stelden deels ingewilligd, zo wordt de looptijd van tijdelijke arbeidscontracten beperkt. Om kritische jonge socialisten te paaien gaan de studiebeurs en de vergoeding van stagiairs omhoog. Er is meer geld voor onderwijs, voor digitalisering en voor gezinszaken. De SPD-top kan er ook fijntjes op wijzen dat werkgeversorganisaties meteen klaagden over een te grote nadruk op de herverdeling van welvaart. Angela Merkel was er veel aan gelegen dat de vierde regering-Merkel er komt.

Op Europa komen nog meer veranderingen af dan gedacht. Bekend was dat de coalitie ambitieuze plannen heeft met Europa. Daar komt een personele verschuiving bij. De afgelopen acht jaar was de EU in Berlijn een CDU-monopolie van Merkel en bezuinigingshavik Wolfgang Schäuble op Financiën. Merkel blijft aanvoerder, maar ze wordt straks geflankeerd door twee sociaal-democraten. SPD-partijvoorzitter Martin Schulz, voorheen voorzitter van het Europees Parlement, gaat waarschijnlijk naar Buitenlandse Zaken. Olaf Scholz, de burgemeester van Hamburg gaat Financiën doen. Het zou niet verbazen als dit team eerder geneigd is EU-landen met een zwakke economie tegemoet te komen dan de tandem Merkel/Schäuble, ook al staat Scholz te boek als een gematigde sociaal-democraat. Op lange termijn is het een gok of je met méér Europa en meer geld voor voorzieningen anti-immigratiepartij AfD de wind uit de zeilen kunt nemen.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.