Bij de muziek van hun eigen fanfare komt de Noord-Koreaanse ploeg los

Ontvangstceremonie De officiële ontvangst van de Noord-Koreaanse ploeg in het olympisch dorp trok honderden nieuwsgierige mensen.

Noord-Koreaanse cheerleaders bij de welkomstceremonie van de Noord-Koreaanse olympische ploeg in het olympisch dorp in Gangneung. Foto Jung Yeon-je/AFP

Het ongemak is van een afstand voelbaar. Als aan de grond genageld staat de Noord-Koreaanse olympische ploeg, terwijl een Zuid-Koreaanse breakdancegroep met maskers ze probeert te laten meedansen op het nummer van de Nederlandse dj JunkieXL. Naast hen een tachtigtal vrouwen van de meegekomen Noord-Koreaanse fanfare in plechtige rode uniforms met witte laarzen. Ze kijken strak voor zich uit.

Maar als even later de vrouwen een miniconcert van traditionele Noord-Koreaanse liedjes laten horen, pakken de leden van de ploeg elkaars hand en beginnen ze te dansen. Uiteindelijk belandt de mascotte van de Winterspelen in Pyeongchang, de witte tijger Soohorang, in het midden van een kring Noord-Koreanen.

De Noord-Koreaanse ploeg krijgt donderdag een ontvangstceremonie in Gangneung, zoals elk land dat actief is op de Winterspelen die in één van de twee olympische dorpen krijgt. De burgemeester van het dorp – in Gangneung oud-olympisch kampioen shorttrack Kim Ki-hoon – heet de delegatie welkom, er worden kleine cadeaus uitgedeeld, er wordt een boodschap op een muur achtergelaten, er is een kort optreden van de Zuid-Koreanen en het volkslied wordt gespeeld terwijl de vlag wordt gehesen.

Zee van flitsen

Geen ontvangst zal zoveel bekijks trekken als die van Noord-Korea. De Nederlandse ploeg zou een paar uur later maar drie sporters sturen naar de ceremonie die normaal een kleine formaliteit is. Maar donderdagochtend staan honderden mensen op het plein in het olympisch dorp en vormden ze een zee van cameraflitsen, terwijl vrijwilligers al schreeuwend de Noord-Koreanen door de menigte proberen te leiden.

Noord-Korea is een uitzondering op deze Winterspelen. Dat het land er is, ten eerste. Eind vorig jaar leek deelname ver weg, te midden van de toegenomen spanningen over de nucleaire dreiging en de woordenoorlog tussen leider Kim Jong-un en de Amerikaanse president Donald Trump. Het kunstrijdpaar Ryom Tae-ok en Kim Ju-sik waren de enige twee sporters die hadden voldaan aan de kwalificatie-eisen, maar het Noord-Koreaanse olympisch comité schreef ze niet op tijd in.

Door de afgelopen nieuwjaarsspeech van Kim lag de weg naar deelname opeens weer open. Het IOC maakte bovendien een uitzondering en gaf naast Ryom en Kim acht sporters – drie alpineskiërs, drie cross-countryskiërs en twee shorttrackers – een ‘wildcard’. Een ongewone maatregel, die de Nederlandse shorttrackbondscoach Jeroen Otter een uur na de ceremonie oneerlijk noemde. „Waarom krijgt een Luxemburg zoiets niet?”, zei hij gekscherend. Twaalf andere Noord-Koreanen werden onderdeel gemaakt van een gezamenlijk Koreaans ijshockeyteam bij de vrouwen.

‘Illegale’ vlag

Het hijsen van de Noord-Koreaanse vlag is ook al een uitzondering. Dit is volgens de Zuid-Koreaanse wet nog steeds verboden, maar voor deze Spelen is een uitzondering gemaakt. En dus wappert hij op het plein en hangt hij ook over de balkons van flatgebouw 804 in het dorp in Gangneung. Het is de grootste vlag, ook al zitten de Noord-Koreanen maar op een paar verdiepingen.

Terwijl de fanfare aanzet voor weer een nieuw nummer, blijven ook de vele Zuid-Koreaanse vrijwilligers kijken en met hun telefoons foto’s en video’s maken. „Je ziet zoiets natuurlijk niet vaak”, zegt Sue, een van hen. „Het blijft toch verrassend dit te zien. Het was lang onduidelijk of ze zouden komen, het is toch wel leuk.”

Medailles zullen de Noord-Koreanen niet winnen, maar aandacht genoeg. „Het optreden van onze Noord-Koreaanse mensen verwarmde de sfeer”, zei Won Kil-u, hoofd van de Noord-Koreaanse delegatie later tegen het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. „Hoe fijn is dit, al deze mensen zich samen te zien vermaken?”