Zuid-Afrika

Haalt Jacob Zuma het eind van de week als president?

Alleen de hoogste zes ANC-bestuurders kunnen Zuma terugroepen

Jacob Zuma FotoTsvangirayi Mukwazhi/AP

De zes topbestuurders van de Zuid-Afrikaanse regeringspartij ANC zullen woensdag in speciale zitting bijeenkomen om over het lot van president Jacob Zuma te beslissen.

Zuma weigerde zondag uit eigen beweging op te stappen, na een huisbezoek van de partijtop, die sinds december wordt geleid door vicepresident Cyril Ramaphosa. Zuma moet donderdag de jaarlijkse State of the Nation voorlezen. Oppositiepartijen hebben gezworen die toespraak te zullen verstoren als Zuma dan nog steeds staatshoofd is van Zuid-Afrika.

Het dagelijks bestuur van het ANC was maandag de hele dag bijeen voor strategisch overleg, nadat Zuma weigering op te stappen. Alleen de zes hoogste bestuurders van de partij kunnen besluiten de president terug te roepen. Dit gebeurde in september 2008 met president Thabo Mbeki, nadat de partij acht maanden eerder Zuma tot partijleider had gekozen.

Zuma is als lid van het ANC gebonden aan de partijdiscipline. Maar als staatshoofd heeft hij een constitutioneel mandaat dat pas bij de eerstvolgende verkiezingen in 2019 afloopt. Mocht Zuma weigeren gehoor te geven aan de oproep van zijn partijtop, dan liggen er nog twee wegen open voor de parlementariërs die hem weg willen hebben. Op 22 februari komt het parlement bijeen om te stemmen over een motie van wantrouwen, ingediend door oppositiepartij EFF van Julius Malema. De parlementariërs kunnen ook een afzettingsprocedure tegen Zuma beginnen. Dan zal de oppositie een groot deel van de ANC-parlementariërs nodig hebben om een tweederde meerderheid tegen Zuma te kunnen mobiliseren.

Zuma ging maandag op bezoek bij Zulu-koning Goodwill Zwelithini. Dat werd alom uitgelegd als een poging om steun te vergaren, nu een confrontatie met zijn partij dreigt.

Zuma overleefde al negen moties van wantrouwen, die stuk voor stuk door de oppositie werden ingediend. Met meer dan 60 procent van de parlementszetels in handen wisten ANC-parlementariers hem altijd te beschermen. Maar sinds Ramaphosa in december tot partijleider werd verkozen, is Zuma niet langer van die steun verzekerd.

Lees ook: Zuma hangt een molensteen om de nek van zijn opvolger