Senaat neigt naar instemming met initiatiefwet-Dijkstra

Orgaandonatie

De Eerste Kamer was dinsdagavond mild over de Wet op de orgaandonatie. Of die de eindstreep haalt, blijkt komende dinsdag.

Pia Dijkstra (D66) tijdens het donordebat op 30 januari in de Eerste Kamer Foto Bart Maat/ANP

Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66) kon dinsdagavond licht opgelucht de Eerste Kamer verlaten. Senatoren houden haar nog een week in spanning of zij haar initiatiefwet over orgaandonatie steunen, maar de toon, de sfeer en de argumenten van het debat waren in ieder geval veel positiever dan een week eerder.

De Eerste Kamer lijkt in belangrijke mate gerustgesteld dat de nieuwe donorwet niet zal betekenen dat bij mensen die zich – uit onwil, onbegrip of nalatigheid – niet geregistreerd hebben voor of tegen orgaandonatie zomaar organen uitgenomen kunnen worden. Nabestaanden houden hierin het laatste woord, zegde Dijkstra de PvdA-fractie toe.

In de huidige wet zijn alleen mensen orgaandonor die dat expliciet hebben laten vastleggen. Bij mensen die dit nalaten, maar die op het moment van overlijden voor donorschap in aanmerkingen komen, wordt nabestaanden om toestemming gevraagd.

Dijkstra wil de registratie omdraaien. Mensen die niets vastleggen zouden in de toekomst ‘geen bezwaar’ hebben. De bedoeling is dat dit het aantal orgaantransplantaties zal vergroten. Op dit moment sterven jaarlijks 140 mensen terwijl zij op de wachtlijst staan voor een donornier, -long, -hart, -lever of -alvleesklier.

In de initiatiefwet staat dat nabestaanden dit alleen kunnen tegenhouden als zij ‘aannemelijk’ kunnen maken dat de overledene geen donor had willen zijn. Maar in een brief die zij vrijdag naar de senaat stuurde, beloofde Dijkstra echter dat artsen in praktijk nooit tot een operatie zullen overgaan als de nabestaanden dat zelf niet willen. Daarmee haalde zij de belangrijkste angel uit het debat.

Onder de 75 senatoren zijn in ieder geval 22 voorstanders. Om het wetsvoorstel aan te nemen zijn 38 stemmen nodig. 17 senatoren zijn principieel tegen. De fracties VVD (13 zetels), CDA (12) en PvdA (8) zullen verdeeld stemmen. Senatoren schatten in dat de wet het komende dinsdag nét wel of nét niet zal halen.