RTL en sponsors vinden grap smakeloos, VI verandert niet

Voetbal Inside RTL en twee sponsors scharen zich achter de kritiek op Voetbal Inside over het bespotten van transgenders. Maar het programma verandert niet.

Het tv-programma Voetbal Inside vrijdag met oud-voetballer René van der Gijp (tweede van links) verkleed als transvrouw. Foto RTL

„Ik wil verder als Renate”, zei oud-voetballer René van der Gijp vrijdag in Voetbal Inside (VI). Na de reclame verscheen de oud-voetballer met een blonde pruik en in een vrouwelijk ogende blouse.

Van der Gijp deed voor de grap net alsof hij een transvrouw was. Hiermee wilde hij Bo Van Spilbeeck op de hak nemen, de Vlaamse tv-journalist die vorige week aankondigde voortaan als vrouw door het leven te gaan. Van der Gijps tafelgenoot Johan Derksen gaf er serieus commentaar bij. „We moeten ook niet doen alsof dit normaal is. Ik vind het een beetje vreemd. Maar iedere gek heeft zijn gebrek, dus dat moet hij maar blijven doen.”

De COC en het Transgender Netwerk Nederland protesteerden tegen de „trieste trans- en homofobie” van VI, en riepen de sponsors op de talkshow over voetbal op RTL 7 niet langer te steunen: „Nu is de vraag aan sponsors Heineken, Gillette en Toto en aan RTL of ze zich echt nog langer willen associëren met programmamakers die hun kijkcijfers proberen op te krikken met trans- en homofobie.”

Dit is niet de eerste keer dat VI dit soort kritiek krijgt. Nieuw is dat dit keer ook enkele politieke partijen zich uitspraken. Kamerlid Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD): „Het zou de heren van VI sieren als zij hun invloed eens zouden aanwenden om de matige lhbt-acceptatie in de voetbalwereld aan de kaak te stellen. Maar de politiek dient zich niet te bemoeien met de inhoud van tv-programma’s.” Ook haar collega’s van GroenLinks en de PvdA onderschrijven dit. Ze steunen het COC in zijn kritiek, maar willen zich er verder niet in mengen.

Gaat er nu iets veranderen bij Voetbal Inside ? Nee. RTL deelt de kritiek, gaat „in gesprek”, maar verdedigt het bestaansrecht van VI. Uit de verklaring van maandag: „Wat RTL betreft was de grap ongepast.” De vrije ruimte die VI krijgt is „zeker geen vrijbrief om individuen en/of groepen belachelijk te maken.” Maar: „Vrijheid van meningsuiting is belangrijk, dat moet een plek hebben op de Nederlandse televisie. Ondanks het feit dat de grappen en meningen in VI soms ongenuanceerd en controversieel zijn, vinden we dat het programma een plek heeft bij RTL.”

Lees ook de tv-recensie over de vervolguitzending van Voetbal Inside: Gijp wappert met de RTL-contracten

De sponsors trekken zich vooralsnog niet terug. Toto meldt desgevraagd dat het de grap „smakeloos” vindt, zegt dat het programma meer over voetbal zou moeten gaan, maar blijft het sponsoren. Gillette reageert met: „Wij ondersteunen geen enkele boodschap die mensen kan kwetsen wegens hun huidskleur, mening of seksuele geaardheid.” Op de vraag of dit betekent dat Gillette stopt met sponsoren, wil de scheermessenfabrikant niet ingaan. De derde sponsor, Heineken, reageert niet op telefonische vragen. Derksen zei in het AD over de bierbrouwer: „Wat zou voor Heineken leuker zijn, 700.000 drinkende mannen die kijken, of hun oren laten hangen naar drie transgenders die op hun teentjes getrapt zijn?”

Bovenstaande reacties gaven de bedrijven ook in december, na ophef over homofobe grappen en meningen in VI. Dit is een duidelijk vervolg daarop: soortgelijke grappen, soortgelijke reacties (behalve die van RTL, die is kritischer), dezelfde uitkomst: niets verandert. Voetbal Inside dankt zijn populariteit onder mannelijke voetballiefhebbers mede aan deze boertige humor. De vaste kijkers willen vermoedelijk niets veranderen. En Derksen laat zich niet corrigeren, zo laat hij steeds strijdvaardig weten.

Rebelse grappen

Door de weerstand tegen VI, en Derksens opstandige houding, krijgt het maken van dit soort grappen ook iets rebels. Derksen zei in het AD: „We zijn een chagrijnig land geworden, vol ethische watchers die hopen je op een verkeerde uitspraak te betrappen.” Het grappen maken over minderheden wordt in die visie een daad van verzet tegen de „politiek correcte grachtengordel” die mensen als Derksen de mond zou willen snoeren.

Zo komt de kwestie midden in de identiteitspolitiek terecht, met enerzijds de mensen die het beledigen en kleineren van vrouwen en minderheden aanvechten, en anderzijds de mensen die hierdoor de vrije meningsuiting bedreigd zien en vinden dat die activisten niet zo moeten zeuren. In dit denkraam zijn Derksen en Van der Gijp geestige rebellen, die opkomen voor de „normale” Nederlanders, en zijn de klagers humorloze fatsoensrakkers die censuur nastreven.