Recensie

‘Pelléas’ volgens Marina Abramovic is visuele triomf

Opera Vlaanderen pakt uit met een ‘all star’-productie van Debussy’s opera Pelléas et Mélisande. De decors van kunstenares Marina Abramovic zijn grandioos, de kostuums van Iris van Herpen fantasievol en de dans van Sidi Larbi Cherkaoui voegt menselijke warmte toe.

Scène uit ‘Pelléas et Mélisande’ met decor van Marina Abramovic Foto Rahi Rezvani

Opera Vlaanderen weet de laatste tijd verschillende sterren uit andere disciplines aan zich te binden. De Falstaff-regie van acteur Christoph Waltz liet afgelopen december nog wat te wensen over, maar het decor dat icoon van de performancekunst Marina Abramovic voor Debussy’s Pelléas et Mélisande heeft vervaardigd is grandioos. Een ruimte die het midden houdt tussen grot en kathedraal, glanzend als obsidiaan, domineert de bühne. Een grote zwarte ring doet dienst als bron en echoot een rond projectiescherm waarop bewerkingen van NASA-video’s de zaak een kosmisch randje geven. Als een derde oog zit in het achterdoek een pion van ribbelglas. En dan zijn er ook nog de gigantische kristallen monolieten die in wisselende configuraties over het toneel zwerven.

Prins Golaud is getrouwd met de mysterieuze Mélisande, die hij heeft aangetroffen bij een bron. Er zijn allerlei suggesties van een traumatisch verleden, maar zij laat niets los. Golauds halfbroer Pelléas en Mélisande kunnen het goed met elkaar vinden, wat Golaud aanvankelijk beschouwt als kinderspel – maar de toeschouwer weet wel beter. Sopraan Mari Eriksmoen maakt met haar naturelle geluid een mooi roldebuut als Mélisande, opvallend frivool soms, maar ook doodsbang of raadselachtig apathisch. De sympathieke Pelléas van bariton Jacques Imbrailo is eerder onzeker en gepassioneerd dan naïef. Het meest imposant is bariton Leigh Melrose als de getormenteerde, half waanzinnige Golaud – hij zong de rol afgelopen zomer nog in de Ruhrtriennale

Ook de rest van de cast is goed, vooral bas Matthew Best als licht perverse koning Arkel en de jonge Anat Edri als het kind Yniold.

Visuele triomf

Dirigent Alejo Pérez ontlokt het Vlaamse operaorkest een broeierige klank vol onderhuidse spanning en geeft de zangers de ruimte om te excelleren. Maar bovenal is deze Pelléas een visuele triomf, waarin verschillende disciplines elkaar versterken. Zo wordt de megalomane, koel glanzende ruimte die Abramović heeft geschapen in fraai chiaroscuro uitgelicht door Urs Schönebaum.

Waar het decor iets afstandelijks heeft, speelt zich daarin juist een menselijk, lichamelijk drama af. Dat komt vooral door de prominente rol van een groep halfnaakte, gespierde dansers, die fungeren als spiegel of veruitwendiging van de zielenroerselen van de personages. Het fluorescerende draad waarmee zij Mélisandes haar én de strik van het plot verbeelden is een prachtige vondst.

Star Trek-kostuums

Choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui, artistiek directeur van Ballet Vlaanderen, debuteerde in 2014 als operaregisseur bij de Brusselse Munt met Shell Shock, waarin dans eveneens een van de opvallendste en meest geslaagde elementen was. Samen met collega-choreograaf Damien Jalet ontwierp Cherkaoui voor Pelléas et Mélisande een dynamisch regieconcept. Zowel de overdadige ensembles als de subtielere duetten overtuigen, terwijl tegelijkertijd de symbolistische raadselachtigheid van Maeterlincks libretto wordt opgepoetst en in stand gehouden. Daarbij helpen ook de fijnzinnige Star Trek-kostuums van modeontwerpster Iris van Herpen.

De overkoepelende indruk is overweldigend, en de interpretatieruimte aangenaam groot.

    • Joep Stapel