Kersenrode Tesla gaat op weg naar Mars

Ruimtevaart

Het is een testvlucht van een nieuwe raket, maar Elon Musk van SpaceX weet met stunts altijd weer de aandacht te vangen. Hij stuurt zijn Tesla naar Mars.

De Falcon Heavy stijgt op bij het Kennedy Space Center in Florida. Foto AFP PHOTO / JIM WATSON

Dinsdagavond om kwart voor tien Nederlandse tijd is de Falcon Heavy-raket van Elon Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX gelanceerd. De testvlucht is geslaagd. Met een stuwkracht van 2,33 miljoen kilo duwden de 27 motoren het 70 meter hoge gevaarte omhoog. Twee van de drie boosterraketten zijn inmiddels weer veilig geland, de twee buitenste in een onvoorstelbaar synchrone landing vlak bij de lanceerplaats. De derde, middelste booster landde niet op de geplande tijd op een ponton in zee, en bleek later in zee gestort te zijn. Aan boord van de testvlucht gaat Elon Musks eigen kersenrode elektrische Tesla-sportwagen als lading mee, op weg naar een baan rond de zon.

De tribune voor gasten, en alle plekken rond Merritt Island, aan de kust van Florida, stond vol belangstellenden. Onder gejoel en gejuich stegen de raket op en landden 8 minuten later weer de twee zijraketten. Ruimtevaartenthousiastelingen over de hele wereld tweetten enthousiast: ‘een tesla roadster is in de ruimte!’, ‘Een nieuwe ‘space age’ is begonnen.’

Dit is de eerste commerciële zware raket die satellieten verder dan in een baan om de aarde kan brengen. Elon Musk had de ontwikkeling van de Falcon Heavy al in 2011 aangekondigd. De van origine Zuid-Afrikaanse internetmiljardair was toen nog niet de iconische technologieheld van nu, die zich succesvol bezighoudt met elektrische auto’s, gigantische batterijfabrieken, supersnel ondergronds reizen, én de verkoop van vlammenwerpers.

Zijn Falcon 9 had pas een jaar eerder zijn eerste succesvolle vluchten gemaakt. Het idee was om er drie van de Falcon 9-trappen aan elkaar te koppelen. Dat leek een gemakkelijke manier om een raket te bouwen met genoeg vermogen om capsules met vracht of astronauten naar Mars te sturen. Musk dacht dat de Falcon Heavy in 2012 zijn eerste vlucht zou maken.

Maar het koppelen van de Falcon 9-boosters veroorzaakte tal van problemen, en de steevast te optimistisch ingeschatte Musk time werd een begrip.

Bekijk onze beeldreportage van de hoogtepunten van SpaceX

Deze keer had Musk, die al drie keer een van zijn raketten kort na de lancering zag verongelukken, van tevoren zijn best gedaan om de verwachtingen te temperen. „Er is een goede kans dat hij nooit in zijn baan terecht zal komen”, zei hij.

Het blijft bijvoorbeeld onzeker hoe een raket zich houdt onder MaxQ, de maximum supersone aerodynamische belasting als de snelheid snel hoger wordt maar de lucht nog niet zo ijl is. „Het wordt zeker opwindend”, beloofde Musk. „Met het gelijktijdig ontsteken van 27 raketmotoren is er veel wat mis kan gaan.”

De twee boosters landen netjes weer op het platform en kunnen hergebruikt worden:

Twitter avatar MaximEristavi Maxim Eristavi this will be my favorite gif I’ve ever made
#FalconHeavy https://t.co/3JRYCAQus2

Berucht wat dat betreft is de lancering van de gigantische N-1, de geheime maanraket van de Sovjetunie, in 1969, voortgestuwd door 30 NK-33-raketmotoren. Zó veel apart aan te sturen voortstuwingsgeweld bleek té moeilijk te beheersen, en de N-1 explodeerde seconden na de lancering, een ramp die zich daarna nog drie lanceringen herhaalde.

Die mislukking betekende weer de overwinning in de ruimterace voor de VS die in 1969 Neil Armstrong en Buzz Aldrin naar de maan schoten aan boord van de Saturn V-maanraket, van precies hetzelfde lanceerplatform 39A waar de Falcon Heavy ook vertrok.

Falcon Heavy is de krachtigste raket sinds die dagen, met zijn vermogen om 63,8 ton naar een baan om de aarde te schieten (Saturn V: 140 ton, Space Shuttle: 27,5 ton). Daarnaast is hij veel goedkoper dan de concurrentie, dankzij de drie rakettrappen die na gebruik niet in de oceaan storten, maar terugvliegen, en rechtstandig landen, zodat ze opnieuw gebruikt kunnen worden.

Lees ook: Zwaargewicht met zevenentwintig raketmotoren

De boosters, de twee raketten aan de zijkanten, zijn al eens eerder gebruikt, en landden op het SpaceX-terrein op Cape Canaveral, niet ver van het lanceerplatform. Ze worden teruggesleept, opgeknapt en opnieuw gebruikt. De centrale trap, die wel splinternieuw was, slaagde er echter niet om te landen op het bestemde ponton in de Atlantische oceaan. Het kwam met een snelheid van ongeveer 480 kilometer per uur in de oceaan terecht en raakte daarbij beschadigd.

Deze techniek, waaraan SpaceX jaren jaren heeft geschaafd met veel crashes tot gevolg, werkte vorig jaar al veertien keer vlekkeloos. De eerste trap, met negen complexe raketmotoren, is een van de kostbaarste onderdelen van de raket, wat per lancering tientallen miljoenen dollars bespaart.

De animatie van de Falcon Heavy-lancering, gemaakt door SpaceX:

Tussenraket

Toch is de Falcon Heavy een beetje een ‘tussenraket’. Over ongeveer een jaar wil SpaceX er een bemande vlucht naar het internationaal ruimtestation mee uitvoeren. Maar heel zware satellieten, bijvoorbeeld militaire spionagesatellieten, hoeven ook weer niet zo heel vaak gelanceerd te worden.

Intussen is de Falcon 9 steeds betrouwbaarder en krachtiger geworden, en SpaceX’ plannen voor een opvolger die naar Mars kan, getiteld BFR (Big Fucking/Falcon Rocket), zijn juist afgeslankt. Vóór de eerste lancering, gepland voor 2022, wil SpaceX stoppen met het maken van nieuwe Falcon 9 en Falcon Heavy-raketten.

Toch lijkt marketing-wonderkind Musk tenminste een klant op het oog te hebben met de Falcon Heavy, de allereerste commercieel ontwikkelde raket die voorbij een baan om de aarde kan komen. NASA lanceert regelmatig interplanetaire onderzoekssondes, bijvoorbeeld naar Mars, maar NASA’s eigen nieuwe SLS-raket is daar nog lang niet klaar voor (en bovendien peperduur).

Is het toevallig dat de testlading, Musks Tesla Roadster, in een ellipsvormige baan terechtkomt die tot achter de baan van Mars reikt? Daar zal het tweedehandsje van Musk, met een (leeg) SpaceX ruimtepak achter het stuur, nog miljoenen of misschien wel miljarden jaren zijn ellipsen door de leegte trekken. Tot hij misschien een keer toevallig met de rode planeet botst.

    • Bruno van Wayenburg