Even uitblazen bij Oranje is vanaf nu verleden tijd

KNVB

Ronald Koeman wil dat spelen in het Nederlands elftal weer een eer wordt. „Nu denken spelers: even uitblazen bij Oranje.”

Ronald Koeman in 2013 als coach van Feyenoord, zijn laatste baan in Nederland. Foto Robin van Lonkhuijsenn/ANP

Of hij wel wist dat hij te maken zou krijgen met achttien miljoen meningen, had zijn vrouw Bartina hem gezegd. Ronald Koeman had haar kanttekeningen bij zijn nieuwe job met een grapje beantwoord. „Maar nu is het niet meer elk weekend.”

Hij staat de komende jaren nauwelijks in het bluswater. In plaats van dagelijks trainen op weg naar de eerstvolgende wedstrijd, gaat de voormalige trainer van Ajax, PSV en Feyenoord zich buigen over een taak die een veel grotere periode omspant. Geen wekelijks piekmoment, maar een veel omvangrijker vraagstuk: hoe gaat hij ervoor zorgen dat Oranje present is bij het Europees kampioenschap in 2020?

Afstappen van het heilige Hollandse 4-3-3? Meer en harder trainen? De verwachtingen temperen? Stuk voor stuk kwamen de vragen dinsdag langs bij zijn officiële presentatie als bondscoach van het Nederlands elftal, tot en met het WK van 2022. Sommige waren makkelijk te beantwoorden – „Nee, ik droom er niet van Europees kampioen te worden, plaatsing voor 2020 is al heel wat” – maar veel ook niet. Leg op je eerste werkdag maar eens uit hoe je een ingestort elftal gaat restaureren. Dat is even moeilijk als de vraag beantwoorden waar het de voorbije jaren toch zo is misgegaan.

Uitreiking Sportgala

Toch kon Koeman niet om de ellende van de afgelopen jaren heen. Gevraagd naar een oorzaak voor het gemis van het EK 2016 en het WK 2018, kwam de oud-trainer van Southampton en Everton uit bij het Sportgala, waar hij vorig jaar een prijs aan Dafne Schippers uitreikte.

„Wij kunnen leren van de wijze waarop andere sporters het doen. Die liefde, discipline en het plezier wat ik bij hen zie, heb ik bij het Nederlands elftal gemist. Ik heb veel gewerkt met jongens die ook bij Oranje speelden en als ik dan met hen sprak, had ik het gevoel dat het Nederlands elftal voor hen een tussendoortje was. Dat ze even konden uitblazen bij Oranje. Die mentaliteit zie ik terug in heel het Nederlandse voetbal.”

Duidelijker had hij het niet kunnen zeggen: een tussendoortje. „Het moet juist weer een eer worden om voor Oranje te worden geselecteerd.”

Het schijnbare motivatiegebrek dat hij bij internationals signaleert, staat haaks op de instelling waarmee hij zelf aan de slag gaat. Het Nederlands elftal daalde op de wereldranglijst, maar niet in aanzien bij hem, de man die er nooit een geheim van maakte dat hij ooit bondscoach wilde worden. „Als je daartoe de kans krijgt is dat een absolute eer.”

Waarom? „Omdat ik perspectief zie.” Omdat hij daadwerkelijk gelooft dat hij de nieuwe missie van de KNVB kan voltooien. „Brazilië 2014 moet weer de standaard worden”, verklaarde directeur betaald voetbal Eric Gudde dinsdag. Brazilië 2014 was de triomf van Louis van Gaal, die met Oranje derde werd op het WK. De spelers waren niet van wereldklasse, hun teamgeest en prestatie wel.

Koeman: „Het kan zijn dat we niet de allerbeste spelers meer hebben, maar dat betekent niet dat we geen goed team meer kunnen hebben. Er is genoeg talent. Het is ook niet zo slecht als we denken.”

Zoektocht naar derde man

De 54-jarige trainer wordt een van de belangrijke pylonen van directeur betaald voetbal Eric Gudde bij de hervormingen die de bond wil doorvoeren. De ander is Nico-Jan Hoogma, de algemeen directeur van Heracles Almelo die per 1 maart de nieuwe directeur topvoetbal wordt bij de KNVB. Hij gaat met de bond op zoek naar de derde nieuwe man, de directeur voetbalontwikkeling, die zich onder meer over het Nederlandse jeugdvoetbal en de trainersopleidingen moet buigen. Zijn die nog wel up-to-date? De vraag stellen is hem beantwoorden. Gudde: „Ook daarin willen we weer de beste zijn.”

De cursussen waren een van de zeven aandachtspunten die Gudde noemde als opdracht voor het trio. Sommige had iedereen kunnen bedenken („meer structuur, een duidelijke spelfilosofie”), maar dat was waarschijnlijk omdat de voormalige Feyenoord-baas zijn zoektocht bondig wilde samenvatten. Punt vier was duidelijk: „Andere landen hebben de afgelopen jaren in onze keuken mogen kijken en zich doorontwikkeld. Wij hebben dat niet gedaan.”

Koeman weet het. Nederland heeft stilgestaan. Maar bevreesd voor het niveau van zijn nieuwe team is hij niet. Ook niet voor de komende vier tegenstanders. Eerst oefenen tegen Engeland, en Portugal, daarna de krakers tegen Frankrijk en Duitsland, in de nieuwe Nations League. „Daar lig ik niet wakker van.”