Barst nu de bitcoinzeepbel?

Cryptovaluta

Koersverloop bitcoin en andere cryptovaluta vertoont gelijkenis met klassieke bubbels.

Paniek op de bitcoin-beurzen: de afgelopen dagen gingen tientallen procenten van de waarde af van belangrijke cryptovaluta zoals bitcoin, ether en litecoin. Degenen die de laatste tijd het hardst riepen dat het een zeepbel was, kunnen nu op Twitter hun gelijk halen. Onder hen hoogleraar economie Nouriel Roubini, na het correct voorspellen van de financiële crisis in 2008 Dr. Doom genoemd. „De moeder aller zeepbellen en de grootste zeepbel uit de menselijke geschiedenis is aan het knappen”, twitterde hij triomfantelijk.

Na een piek in half december van 16.500 euro, schommelde de koers van bitcoin dinsdag rond de 5.500 euro. Mensen die hebben geluisterd naar de waarschuwing in december van de Autoriteit Financiële Markten om hun kerstbonus niet in bitcoin te steken, zijn nu blij. Waardoor de daling precies komt is moeilijk te zeggen maar de eerste verliezen kwamen in december nadat diverse overheden aankondigden dat ze strengere regels wilden voor digitale munten.

Lees ook: Waarde van bitcoin valt of staat bij overtuiging

Hebben de doemdenkers gelijk gekregen? Is de zeepbel nu gebarsten? Dat is in dit stadium niet met zekerheid te zeggen. Nog altijd is de waarde van bitcoin bijna zesmaal wat hij een jaar geleden was. Maar de koersontwikkeling van de laatste maanden lijkt wel erg op het patroon van klassieke economische zeepbellen.

Een bekend model van zulke speculatieve zeepbellen is dat van de Canadese economisch geograaf Jean-Paul Rodrigue. Dat model werd bij de afgelopen financiële crisis veelvuldig aangehaald door wetenschappers en journalisten. Het wetenschappelijke gehalte van beursvoorspellingen („technische analyse” in beursjargon) is zeer omstreden, en dit is niet de eerste keer dat de bitcoinkoers sterk daalt na een hype, maar de gelijkenissen zijn treffend.

‘Nieuw paradigma’

Rodrigue beschrijft in zijn model vier verschillende fases: eerst ontwikkelt een hype zich onder de radar, daarna komt er media-aandacht, daarna ontstaan gekte en hebzucht, waarna alles instort en zich weer terugbeweegt naar een langetermijngemiddelde. Parallellen met de bitcoinhype zijn eenvoudig te trekken: het koersverloop is een echo van het model van Rodrigue. Hét symptoom van een zeepbel is volgens Rodrigue daarnaast dat de grootste optimisten geloven dat de nieuwe ontwikkeling een ‘nieuw paradigma’ is. Bitcoin is door velen genoemd als kandidaat voor een volledig nieuw financieel stelsel. Zulke grote beloftes zijn erg moeilijk op korte termijn in te lossen.

Lees ook: Alles wat je wilt weten over bitcoin maar nooit durfde te vragen

Maar wat betekent het barsten van een zeepbel eigenlijk? Dat is niet eenduidig, blijkt wel uit de internetzeepbel van rond 2000, die ook sterk het patroon van Rodrigue volgde. Destijds liepen de beloftes rondom internet te ver vooruit op de werkelijkheid. Maar op lange termijn bleken die beloftes toch geen onzin. De Nasdaq-index van technologie-aandelen staat nu anderhalf keer zo hoog als de vorige piek tijdens de dotcom-zeepbel. Er gingen veel bedrijven failliet, zoals het beroemde Pets.com maar andere, zoals Amazon, groeiden uiteindelijk, na een stevige dip, uit tot reuzen.

De cryptovaluta-optimisten die nu nog steeds hechten aan hun motto ‘HODL’ (het expres verkeerd gespelde Engelse woord voor ‘vasthouden’) hoeven niet per se ongelijk te hebben. Het hangt er maar net vanaf welke termijn je hanteert. Wel cruciaal voor hun gelijk: welke cryptovaluta blijkt de Amazon van deze hype te zijn, en welke de Pets.com?

    • Wouter van Noort