‘Aangifte is gratis, die van Baudet is vooral gratuit’

Wim Voermans

Het recht is niet voor politieke opzetjes, meent de hoogleraar staats- en bestuursrecht. De aangifte van Baudet? “Spelbederf.”

Fractievoorzitter van Forum voor Democratie Thierry Baudet en kamerlid Theo Hiddema tijdens een persconferentie naar aanleiding van de aangifte die Baudet heeft gedaan tegen minister Ollongren. Foto Lex van Lieshout/ANP

Niet alleen strafadvocaat Theo Hiddema en gepromoveerd rechtsfilosoof Thierry Baudet (FvD) weten dat hun aangifte tegen vicepremier Kajsa Ollongren (D66) kansloos is, zegt Wim Voermans. „Elke eerstejaars rechtenstudent kan je vertellen dat dit niet in de buurt komt van smaad en laster.”

Wim Voermans is hoogleraar staats- en bestuursrecht in Leiden en publiceert regelmatig over terreinen waar politiek en recht elkaar raken. Hij ergert zich aan politici die met veel spektakel kansloze juridische procedures beginnen tegen hun politieke tegenstanders. Zijn wens is dat rechters en officieren van justitie zich actief tegen dit „spelbederf” gaan verweren.

Zaterdag deed Tweede Kamerlid Baudet, geflankeerd door zijn partijgenoot en advocaat Hiddema, aangifte tegen Ollongren. De D66-minister van Binnenlandse Zaken had het populisme en de obsessie met ras van Baudets partij Forum voor Democratie een bedreiging voor de „kernwaarden van Nederland” genoemd. In toelichting op zijn aangifte betichtte Baudet haar van „lasterlijke uitspraken” en „demonisering”.

Waarom is de aangifte kansloos?

Wim Voermans: „Ten eerste komt het woord racist in de speech van Ollongren niet voor. Ze stelt vast dat hij discriminatie door partijgenoten onweersproken laat. Baudet is zelf jurist, hij weet heel goed dat dit niet kwalificeert als strafrechtelijke belediging, laat staan laster, en dat er dus geen strafbaar feit is gepleegd. Dit is zo kansloos, daar zit een ander – puur politiek – motief achter.”

De aangifte is alleen bedoeld om media-aandacht mee te trekken?

„Tel maar uit hoeveel zendtijd hem dit heeft opgeleverd. Aangifte is gratis, maar in dit geval vooral gratuit. Baudet blijft weg uit de Tweede Kamer, waarin hij een debat over de uitspraken van Ollongren kan aanvragen, maar kiest voor een aangifte en een persconferentie.

„Dat de juridische weg wordt misbruikt voor aandacht, is een kwalijke zaak. In het Verenigd Koninkrijk kennen ze een verbod op barratry: het misbruik van juridische procedures louter om je tegenstander te beschadigen. Zo’n lijn zouden Nederlandse rechters ook moeten ontwikkelen.”

Geert Wilders deed onlangs aangifte tegen premier Rutte wegens discriminatie. Is dit een trend?

„Dit dreigt een trend te worden als personen uit het recht zich er niet tegen verweren dat ze hiervoor misbruikt worden. Baudet heeft de gang naar de rechter al eerder van Wilders afgekeken. In 2012 spande Wilders een kort geding tegen de staat aan om het ESM-fonds [het noodfonds voor de euro]. Vervolgens spande Baudet een bij voorbaat kansloze zaak aan om het Oekraïne-referendum. Daarbij kreeg hij vorig jaar van de rechter een behoorlijke tik op de vingers.

„Ook bij deze aangifte hoop ik dat de officier van justitie, wanneer hij de zaak seponeert, luid en duidelijk laat horen dat je de rechtspraak hiervoor niet dient te gebruiken. Misschien moet hij zelfs kijken of hier sprake is van een valse aangifte.”

Is dat geen koren op de molen van Baudet, die zich profileert als slachtoffer van het establishment?

„Kom op zeg, daar moeten we niet bang voor zijn. Dit vraagt om stevig weerwerk van rechtsbedienaren. Het recht is van groot belang in de samenleving. Daar moeten we verantwoordelijk mee omgaan en de grenzen van aan durven geven. Alleen zo kunnen we dit juridische belletjetrekken bestrijden.”