Spektakel Super Bowl: geen politiek en vooral zonder rel

Halftime Show Heel Amerika kijkt naar het media-evenement rond de Super Bowl. De twee-en-vijftigste editie bleef verschoond van controverses.

Justin Timberlake tijdens de ‘Halftime Show’ van de Super Bowl. Christopher Polk/AFP

Voor het eerst in de geschiedenis wonnen The Philadelphia Eagles de Super Bowl – een bijzondere prestatie. Maar de grote finale van de American Football-competitie is veel meer dan alleen een sportwedstrijd. Het is een gigantisch media-evenement waar het hele land naar kijkt; vorig jaar trok de uitzending alleen al in de VS ruim 111 miljoen kijkers. Grote merken betalen vijf miljoen dollar voor dertig seconden reclametijd rond de wedstrijd en popsterren proberen zichzelf onsterfelijk te maken. Wat viel dit jaar op?

De reclames: flauwe grappen, geen politiek

De National Football League (NFL) kon de politieke chaos in de VS het afgelopen jaar niet ontwijken en verscheen in het vizier van president Trump. Aan het begin van het seizoen besloten voornamelijk Afro-Amerikaanse spelers uit protest tegen racisme en politiegeweld te knielen tijdens het volkslied, dat altijd voor de wedstrijden wordt gespeeld. Trump zag zijn kans schoon en viel de sportbond aan.

Van die controverse was tijdens Super Bowl LII (52) niks meer te merken. De uitzending begon met een flinke portie vaderlandsliefde, een eerbetoon aan het Amerikaanse leger en een prima uitvoering van het volkslied door zangeres Pink. Spelers en coaches bleven staan, de naam Trump viel nergens. De president feliciteerde winnaars in een tweet en ging daarna verder met het aanvallen van de Democraten en het prijzen van zijn favoriete zender Fox News.

Ook de advertentiewereld beleefde een veilige Super Bowl-editie. De reclames verwezen op geen enkele manier naar politiek. Maakte bierbrouwer Budweiser vorig jaar nog een statement met een lange spot over een succesvolle migrant, dit jaar koos het merk voor een reeks flauwe filmpjes met ridders. PepsiCo (frisdrank, chips) liet acteurs Peter Dinklage en Morgan Freeman om onduidelijke redenen rappen, wasmiddelmerk Tide kwam met een filmpje waarin allerlei soorten Super Bowl-spotjes werden geparodieerd. Alleen Fiat Chrysler kreeg wat kritiek door een speech van Martin Luther King te gebruiken om auto’s te verkopen.

Opgewekte show van Timberlake

Geen statement of politieke boodschap, en vooral zonder rel – ook Justin Timberlake koos voor veilig tijdens zijn Halftime Show in de rust van de Super Bowl. Met een opgewekte en vermakelijke dwarsdoorsnede van zijn loeidansbare oeuvre werd het een show van een gretige entertainer zonder memorabel hoogtepunt.

Al was het eerbetoon aan Prince zonder meer elegant, met beelden van de overleden zanger op een gigantisch wapperend doek, een fraaie bewerking van ‘I Would Die 4 U’ en een Prince-paars kleurend Minneapolis. Even waren we terug bij de keer dat Prince in 2007 een zinderende finaleshow bracht.

Dat Justin Timberlake tijdens de Super Bowl 2004 het korset van zangeres Janet Jackson lostrok tegen het einde van zijn sexy hit ‘Rock Your Body’, zal nooit vergeten worden in preuts Amerika. Jacksons blote borst werd zichtbaar voor tientallen miljoenen tv-kijkers. Een garderobeongelukje, bezwoeren de artiesten; het ging de boeken in als ‘nipplegate’. De muziekshow wordt sindsdien enkele seconden vertraagd uitgezonden.

Het was voor Timberlake dus erop of eronder toen hij werd teruggevraagd voor de spektakelshow waarvoor artiesten als Beyoncé, U2, Katy Perry, Paul McCartney en Lady Gaga eerder qua staging en performance alles uit de kast haalden. Timberlake nam nu echter geen enkel risico. Het werd een best feestelijk, maar creatief weinig avontuurlijke hitsmedley, waarin zang en harmonie ten onder gingen aan stadionopwinding en galm.

Artiesten blijven onbetaald voor deze show, maar profiteren van de exposure. Slim lanceerde Justin Timberlake na vijf jaar dus meteen een nieuw album: Man of The Woods - de titel verwijst naar zijn zoontje. Opvallend was dat hij er maar slecht één nummer van bracht, ‘Filthy’. Hij startte ermee in de catacomben van het stadion waar een soort nachtclub was bedacht. Daarna danste hij zich een weg naar boven, om via een luchtbrug naar zijn podium te komen in een medley van zijn oude hits als ‘Rock Your Body’, ‘Señorita’, ‘SexyBack’ en ‘Cry Me a River’.

Zijn band The Tennessee Kids hield de vaart erin, terwijl Timberlake, altijd een buitengewoon danser geweest, het vuur hoog hield in synchrone dans op vele plekken. Als bij alle shows telde maar een ding: de tijd tikt, alles moet in krap een kwartiertje. Emotie en invoelbaarheid van de liedjes waren dus ondergeschikt.

Netflix stunt

Op een ander vlak werd het wel spannend. Hollywood maakt door de opkomst van video-on-demand een enorme verandering door en dat werd met een stunt van streaming-platform Netflix nog eens bevestigd. In de beginfase van de uitzending liep alles als vanouds. De filmstudio’s hadden veel reclametijd ingekocht en lieten trailers zien voor grote blockbusters waarvoor het publiek de komende maanden naar de bioscoop moet: Tom Cruise hing aan een helicopter (Mission: Impossible – Fallout), Chris Pratt ontweek een dinosaurus (Jurassic World: Fallen Kingdom) en Disney liet eindelijk iets zien van de Star Wars-film over de jonge jaren van Han Solo (Solo: A Star Wars Story).

Toch was het Netflix die de meeste aandacht op zich wist te vestigen. De streamingdienst kwam met een trailer voor The Cloverfield Paradox, de derde film in een reeks sciencefiction-films van producer J.J. Abrams (Lost, Star Wars: The Force Awakens). Het publiek hoefde niet lang te wachten: de film, waar nog bijna niks over bekend was, zou meteen na de wedstrijd online staan. Een totale verrassing en een nieuwe klap voor het traditionele release-model. En dat terwijl The Cloverfield Paradox bekend stond als een probleemgeval. Filmstudio Paramount wist niet wat het met de film aanmoest, besloot de bioscooprelease te annuleren en de rechten te verkopen aan Netflix. De videodienst maakte er een slimme pr-stunt van en kan nu rekenen op veel kijkers, ook als het uiteindelijk een slechte film blijkt te zijn. Zo werd een film die niemand wilde een must see.

Traditionele tv-zender NBC heeft waarschijnlijk met gemengde gevoelens naar de Netflix-spot gekeken. De zender wilde de kijkers na de wedstrijd vasthouden om de eigen dramaserie This Is Us onder de aandacht te brengen van een nieuw publiek. Opeens maakten op hun eigen zender mensen nieuwsgierig naar een productie van een grote concurrent.

    • Thijs Schrik
    • Amanda Kuyper