NRC checkt: ‘Levensverwachting in delen VS lager dan in Bangladesh en Vietnam’

Dat schreef econoom en armoede-expert Angus Deaton onlangs in The New York Times.

Foto Robyn Beck / AFP

De aanleiding

Naar aanleiding van een VN-rapport over diepe armoede en uitzichtloosheid onder ten minste 40 miljoen Amerikanen, betoogt de Brits-Amerikaanse econoom en armoedespecialist Angus Deaton in een opiniestuk voor The New York Times (24 januari) dat de VS hun armoedeprobleem dringend onder ogen moeten zien.

Deaton is niet de eerste de beste: hij won de Nobelprijs voor economie in 2015 en publiceerde met zijn vrouw Anne Case een geruchtmakend onderzoek waaruit bleek dat de levensverwachting van Amerika’s blanke onderklasse daalt. In zijn opiniestuk stelt Deaton dat Amerika’s straatarmen van hun landgenoten hetzelfde mededogen en dezelfde ontwikkelingshulp verdienen als armen elders ter wereld. „Er zijn miljoenen Amerikanen van wie het lijden, door materiële armoede en slechte gezondheid, net zo erg of nog erger is dan in Afrika of Azië”, schrijft Deaton.

Waar is het op gebaseerd?

Deaton mailt desgevraagd links naar zijn bronnen. Voor de levensverwachting in de Mississippi-delta en de Appalachen, waar de mijnbouweconomie afgelopen decennia instortte, baseert hij zich op een interactieve kaart van het Institute for Health Metrics and Evaluation van de Universiteit van Washington.

Aan de kaart ligt een enorm project ten grondslag dat sterftecijfers, -oorzaken en levensverwachting verzamelde voor alle 3.142 Amerikaanse districten, gebaseerd op onder meer cijfers van het National Center for Health Statistics (NCHS) en de volkstelling van het US Census Bureau, in combinatie met schattingen. De resultaten verschenen in mei vorig jaar in het tijdschrift JAMA Internal Medicine.

„Ik onderschrijf niet ieder getal dat daar staat”, mailt Deaton erbij, „want het meten van levensverwachting per district is moeilijk. Maar de kaart geeft een goed idee van hoe slecht de zaken er in sommige gebieden voor staan.” De cijfers op de kaart zijn uit 2014. De gemiddelde levensverwachting voor de VS was toen 79,8 jaar.

En, klopt het?

Volgens de kaart ligt de levensverwachting in sommige districten langs de Mississippi, zoals Holmes County en Tunica County, op of vlak onder de 71 jaar, net als in een kluitje districten in Kentucky en Virginia in het hart van de Appalachen, met als dieptepunt Breathitt County (70,22 jaar) in Kentucky. Het laagst is de levensverwachting voor Amerikanen overigens in Oglala Lakota County in South Dakota, dat in het indianenreservaat Pine Ridge ligt: 66,81 jaar.

Een groot contrast is er met rijke districten aan de Amerikaanse Oost- en Westkust waar de levensverwachting soms flink boven de 80 ligt.

Deaton vergeleek deze cijfers met gegevens van de Wereldbank uit 2015, mailt hij. Daaruit blijkt dat de armste gebieden van de VS qua levensverwachting inderdaad op of onder het niveau liggen van Bangladesh (72 jaar) en Vietnam (76 jaar). Waarbij aangetekend dat deze landen sinds 1960 de levensverwachting van hun bevolking met decennia wisten op te krikken (Bangladesh schoot van 46 naar 72), terwijl die in de VS daalt – naar 78,6 jaar in 2017.

De Appalachen tellen tientallen counties. Deaton heeft gelijk met zijn constatering dat ‘een groot deel’ van het gebied laag scoort, maar er zijn ook gebieden in de Appalachen waar mensen gemiddeld langer leven dan in Vietnam, zoals bijvoorbeeld Cumberland County in Tennessee (77,63).

Conclusie

Hoewel de cijfers over de gemiddelde levensverwachting per county in de VS een element van schatting bevatten, zijn ze wetenschappelijk verantwoord. We beoordelen de bewering als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt