Holleeder investeerde toch miljoenen bij Endstra

Onderwereldoorlog Willem Holleeder had drie vrienden die nu niet meer leven. Maandag begon de rechtszaak tegen ‘De Neus’, die terechtstaat voor een aantal moorden.

Belangstellenden staan in de rij bij de speciaal beveiligde rechtbank waar maandag de rechtszaak tegen Willem Holleeder begon. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Het verhaal waaraan Willem Holleeder maandag in de Amsterdamse rechtbank begon, is dat van een van de weinige overlevers van de oorlog die begin deze eeuw woedde in de Amsterdamse onderwereld. Veel ervan is moeilijk te controleren; de criminelen over wie hij vertelt, zijn tijdens die oorlog vermoord.

Tijdens het eerste, globale, verhoor van Holleeder door rechtbankvoorzitter Frank Wieland vielen drie namen opvallend vaak: die van Cor van Hout, Wim Endstra en John Mieremet. Drie mannen met wie Holleeder bevriend is geweest, die zich later heel negatief over ‘De Neus’ hebben uitgelaten en die niet meer leven. Van Hout stierf in 2003, Endstra in 2004 en Mieremet in 2005. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) door toedoen van ‘De Neus’.

Heineken-losgeld

Holleeder vertelde hoe zijn vriendschap met Van Hout vertroebelde nadat ze samen hun straf voor de ontvoering van brouwer Freddy Heineken hadden uitgezeten. Cor van Hout dronk veel, en mishandelde zijn vrouw Sonja, de oudste zus van Willem. Cor en Willem kregen openlijk ruzie na een mislukte moordaanslag op Van Hout in 1996. Dat was het einde van hun jarenlange vriendschap. Hun gezamenlijke bezit in de rosse buurten van Amsterdam en Alkmaar, vergaard met nooit teruggevonden Heineken-losgeld, moest worden ontvlochten. Willem hield er ruim 10 miljoen gulden (4,5 miljoen euro) aan over.

Zus Sonja, erfgename van Van Hout, heeft over de herkomst van haar miljoenen een heel ander verhaal verteld. Dat komt, zei Holleeder, omdat ze gelogen heeft in een onderzoek naar die criminele erfenis. Dat verklaart ook, volgens zijn advocaten, waarom de zussen „stelselmatig gelogen” hebben in verklaringen over hun broer.

Lees ook: De Neus, 35 jaar misdaad

‘Mieremet ging voor’

Holleeder sprak ook over John Mieremet, een andere voormalige vriend uit het criminele milieu. Ze hadden allebei geld geïnvesteerd bij vastgoedhandelaar Wim Endstra. Nadat in 2002 een mislukte aanslag op Mieremet was gepleegd, wilde die zijn geld terug hebben van Endstra. Holleeder trouwens ook – „maar Mieremet ging voor”.

Volgens Holleeder zat Endstra zo in de tang bij Mieremet dat de vastgoedbaron de politie – in wat later de ‘achterbankgesprekken’ is gaan heten – vertelde over afpersing door Holleeder. „Dat hele verhaal is in elkaar gezet door Mieremet”, aldus de Neus.

De lezing van de feiten is opmerkelijk. Holleeder heeft er niet eerder zo over verteld. Toen hij in 2006 terechtstond voor afpersing van Endstra, ontkende Holleeder bij hoog en bij laag dat hij geld bij hem had geïnvesteerd. Dat was kennelijk een leugentje geweest. „Ik heb na de boedelscheiding met Cor 8 miljoen gulden geïnvesteerd bij Endstra”, aldus Holleeder maandag.

Waarom hij het dan nu vertelde, is vooralsnog niet duidelijk. Het zal ongetwijfeld weer aan de orde komen als de feiten preciezer behandeld worden.

Veel contact met zus Astrid

Aan het begin van de eerste zittingsdag stelde het Openbaar Ministerie dat Holleeder wel vaker flexibel is omgegaan met de feiten. Zo heeft De Neus in 2015 verklaard dat hij zijn zus Astrid tot begin 2013 eigenlijk niet veel zag. Hij reageerde daarmee op haar verklaring tegenover de politie dat zij jarenlang de vertrouwenspersoon is geweest van haar oudere broer.

Nader onderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat Willem en Astrid Holleeder rond de eeuwwisseling heel veel contact hadden. De officier van justitie: „We hebben ruim vijfhonderd telefoongesprekken tussen Willem en Astrid gevonden die niet zijn vernietigd. En uit die gesprekken blijkt dat Willem meestal degene was die dat contact initieerde.” Bovendien heeft Astrid Willem na zijn veroordeling voor afpersing in 2006 zeker twintig keer bezocht in de gevangenis. Dat Holleeder geen contact had met zijn zus Astrid, is volgens het OM „lariekoek”. Het laat volgens justitie zien dat hij het niet zo nauw neemt met de waarheid.

Het OM komt in het verloop van de rechtszaak tegen Holleeder ongetwijfeld met een andere geschiedenis dan de verdachte. Justitie zal in haar versie bewijzen en getuigen aanvoeren om Holleeders schuld aan vijf moorden aan te tonen. De vraag is welke versie van de geschiedenis de rechtbank gelooft. Volgens planning moet dat, na 65 zittingsdagen, eind dit jaar duidelijk worden.

NRC houdt een audiovisueel dossier bij over de zaak tegen Holleeder.

    • Jan Meeus