De Olympische tv-spelen

Sport-tv Vrijdag beginnen de Olympische Spelen. Kijk je vooral schaatsen, of liever ijshockey? Luister je graag naar een sportverslag, of kijk je altijd en overal – en dus digitaal? Zes type sportkijkers op een rij, plus waar en hoe zij kunnen kijken.

Foto’s ANP, iStock, Netflix, Reuters, bewerking NRC

Het was een van de spectaculairste sporten van de Winterspelen in Sotsji. De skicross, sinds 2010 op het Olympische programma. Neem een van de vier kwartfinales. Een Zweed, Fin, Zwitser en Rus storten zich naar beneden. Scherpe bochten, steile afdalingen, en dan de laatste helling. De Zweedse favoriet ligt op kop maar hij valt. Kansen voor de Rus. Maar ook hij valt. Nummer drie, de Zwitser, wint want ook de Finse nummer vier, vlak achter hem, gaat op zijn gezicht. En alleen omdat de Rus glijdend op zijn buik de armen vooruit steekt wordt hij tweede en gaat hij door naar de halve finale. Honderdduizenden keren is het fragment inmiddels bekeken op YouTube.

Zulk spektakel is de reden dat Eurosport de skicross exclusief live zal uitzenden tijdens de komende Winterspelen, vanaf vrijdag in Pyeongchang, Zuid-Korea. De commerciële sportzender bezit de eerste uitzendrechten – dankzij een overeenkomst tussen moederconcern Discovery en het IOC. Discovery zou volgens buitenlandse media 1,3 miljard euro betalen om de Winterspelen van 2018 en 2022 en de Zomerspelen van 2020 en 2024 te mogen uitzenden in Europa.

Zo moet de NOS voor het eerst genoegen nemen met secundaire uitzendrechten. „Het was een schok toen we hoorden dat Discovery alle rechten had bemachtigd”, zei Maarten Nooter, hoofdredacteur NOS Sport, bij de Olympische perspresentatie eind januari. „Maar we sloten als eerste een sublicentie af. Blij dat dat gelukt is: in Scandinavië staan de publieke omroepen buitenspel.”

Wat de NOS aan Eurosport betaalt maken beide partijen niet bekend. Discovery sloot in 33 landen deals met publieke omroepen. Die mogen ook van alles uitzenden, maar Eurosport houdt het live-verslag van drie sporten voor zichzelf. In Nederland zijn dat skicross, snowboardcross en ijshockey. Alle drie spectaculaire sporten die een jong kijkerspubliek moeten trekken. „De sportkijker is de grote winnaar”, zegt Alco de Jong, verantwoordelijk voor Discovery Networks Benelux. „Je kan meer livesport zien dan ooit.”

Wat gaat er veranderen voor de kijker in Nederland? Is het tijd voor een overstap van publieke omroep naar commerciële sportzender? Dat hangt af van welke type sportkijker u bent:

Je bent fan van het schaatsen…

Wie geen seconde wil missen van het schaatsen blijft kijken naar de publieke omroep. De NOS zendt alle ritten van de Spelen uit, niet alleen van de (Nederlandse) kanshebbers. „De NOS = schaatsen”, aldus de omroep. „Van het eerste startschot tot en met de medailleceremonie.”

Uiteraard zendt Eurosport ook het schaatsen uit, maar de omroep kiest voor een schakelprogramma van 7.00 tot 16.00 uur. „Zoals [NPO Radio 1-programma] Langs de Lijn maar dan op tv”, zegt Gijs Poortman, chef van Eurosport. „We nemen de kijker mee van de ene livesport naar de andere en van hoogtepunt naar hoogtepunt.”

Het schakelprogramma heet Winterspelen Vandaag en wordt gepresenteerd door Neal Petersen (bekend van online voetbaltalkshow FC Afkicken) en voormalig biatleet Herbert Cool, nu commentator bij Eurosport. Beide dertigers moeten jonge kijkers aanspreken, een terugkerend doel van Eurosport.

Je houdt van lekker napraten over olympische sport…

Eurosport heeft nationale en internationale experts die terugblikken op de olympische wedstrijden, zoals ex-snowboarder Nicolien Sauerbreij, voormalig ijshockeyer Ron Berteling, de Amerikaanse topskiër Bode Miller en zijn Noorse collega Kjetil André Aamodt.

Maar wie liever kijkt naar praten over sport dan naar de prestaties zelf, stemt af op de NOS. Dagelijks van 20.30 tot 21.15 uur kletsen Henry Schut, Erben Wennemars en hun gasten over de afgelopen sportdag – in Zuid-Korea is het acht uur later. De talkshow heet NOS Studio Sportwinter.

Je kijkt het liefst naar livesport…

Dan ben je zowel bij de NOS als bij Eurosport op je plek.

„Je kan er heel veel omheen verzinnen”, zegt Poortman van Eurosport, „maar de Spelen draaien in de eerste plaats om livesport.” Als in Pyeongchang wordt gesport – tussen 01.00 en 16.00 uur Nederlandse tijd – zendt Eurosport uit op twee tv-kanalen en digitaal. Drie sporten zijn zoals gezegd exclusief rechtstreeks te zien: skicross, snowboardcross en ijshockey. Het ijshockeytoernooi is met zijn langlopende en regelmatige wedstrijdschema een constante in de programmering van Eurosport.

De NOS zendt de drie sporten trouwens ook uit, maar alleen in de vorm van samenvattingen. In totaal maakt de publieke omroep 150 uur rechtstreekse sport-tv op NPO 1.

Je wil vooral digitaal kijken…

Wie altijd en overal Olympische sport wil kijken – bij voorkeur live – kiest beter voor Eurosport dan voor de publieke omroep. De commerciële zender houdt de zogenoemde streaming-rechten exclusief. Via de Eurosport Player (online, mobiel, tablets en smart-tv) biedt de zender ruim 4.000 uur Olympische content, waarvan ruim 900 uur live sport. Ook belooft Eurosport bonus-streams en kan de gebruiker bij diverse wedstrijden zelf de camerastandpunten kiezen. Ook handig: animatievideo’s die uitleggen hoe sporten werken.

Eén kanttekening: de Eurosport Player kost geld, 0,99 euro voor een maand. Dat zou een drempel kunnen zijn voor veel (jonge) kijkers, maar dat wuift Alco de Jong van Discovery/ Eurosport weg. „Het is een mooi aanbod en kijkers zijn het gewend. Bij het topwielrennen deden we het op dezelfde manier.” Op die 99 cent zal Eurosport weinig winst maken, maar de zender verzamelt zo wel de persoonlijke gegevens van sportfans die ze na de Winterspelen nog eens een aanbieding kunnen sturen.

Dit alles betekent overigens niet dat de NOS helemaal niks kan aanbieden op NOS.nl en in de NOS-app. „Wat we live op tv hebben uitgezonden kunnen we later online uitzenden”, zei Maarten Nooter van NOS Sport bij de presentatie. „Je kon vroeger met een laptop op schoot vier sporten tegelijk zien, dat kan nu niet meer bij ons. Onze oplossing is dat we ’s nachts veel uitzenden zodat we dat online kunnen zetten.”

De kan is groot dat de NOS de digitale beperking gaat merken in de online bereikcijfers. Die stegen de afgelopen Spelen steeds: Vancouver (2010) 2,6 miljoen unieke bezoekers, Londen (2012) 5,1 miljoen, Sotsji (2014) 6,1 miljoen, Rio (2016) 7,9 miljoen.

Je luistert liever naar sportverslagen…

Houd je meer van sport op de radio dan op tv? Dan moet je naar de publieke omroep; Radio 538, BNR Nieuwsradio of andere commerciële zenders zijn geen alternatief.

RadiOlympia zendt voor het eerst rechtstreeks uit vanaf locatie. Iedere dag tussen 11.00 en 15.00 uur op NPO Radio 1 met rechtstreekse verslagen en het laatste nieuws. Het sportprogramma is een samenwerking tussen NOS en BNN-VARA.

Je houdt niet van sport…

Geen nood: elke maandag stuurt de mediaredactie van NRC een nieuwsbrief met Kijktips naar zijn abonnees. Gegarandeerd sportvrij: nrc.nl/kijktips.