Brieven

Orgaandonatie

De arts maakt een afweging

Orgaandonatie

Nabestaanden

De Eerste Kamer behandelt momenteel het voorstel van D66 om de huidige donorwet te wijzigen. De belangrijkste verandering is dat mensen die geen bezwaar tegen donatie hebben geregistreerd, na overlijden worden aangemerkt als donor. Natuurlijk vereist zo’n verandering goede voorlichting. Is geen bezwaar geregistreerd, dan kan na overlijden in beginsel een uitname-procedure gestart worden. Een arts zal zo’n procedure niet beginnen voordat met de nabestaanden is gesproken. In zo’n gesprek kunnen zich omstandigheden voordoen die een arts doen besluiten toch geen procedure te starten. Dit vertelde een Deense transplantatie-arts mij bij de voorbereiding van mijn proefschrift over dit onderwerp dertig jaar geleden al. De reden was volgens die arts niet dat de nabestaanden juridisch het laatste woord hebben, maar dat een arts ook rekening mag en misschien wel moet houden met gevoelens van nabestaanden. Wat juridischer gezegd, een arts verkeert in zo’n situatie in een conflict van plichten. Of een arts een juiste beslissing heeft genomen, kan achteraf door de tuchtrechter worden getoetst. De wens van een aantal Eerste Kamerleden om de nabestaanden juridisch het laatste woord te geven, is onlogisch. Het zou afbreuk doen aan het eigen beslisrecht van een overledene. De oplossing lijkt te zijn de beslissing over te laten aan de professionele zorgvuldigheid van de arts en zo nodig deze beslissing achteraf te laten toetsen. Nabestaanden juridisch het laatste beslisrecht geven is onzin. Dat doen we ook niet wanneer nabestaanden het oneens zijn met bijvoorbeeld een testament van een overledene.

Rendement

Trieste schaamte

Dank u wel Eelco Runia (Waarom ik ontslag neem bij de universiteit, 19/01). U neemt een heldhaftige positie in. Toen ik in 1985 afstudeerde, heb ik na de uitreiking van mijn bul een toespraak met kanttekeningen gehouden tegen academische dogma’s.

De redenen waarom u afscheid neemt van de universiteit, onderschrijf ik van harte. Ik begrijp waarom u zich niet langer conformeert aan de verziekende marktcultuur en – ecologie. Ik hoop dat meer wetenschappers stelling nemen, vóór de pure wetenschap en wat die kan opleveren en tégen de aantasting van diezelfde wetenschap door commerciële belangen en overmatige bureaucratie.

Het is triest wetenschappers, artsen en voedingswetenschappers te zien en horen uitleggen waarom ze zich schamen voor de manier waarop ze hun beroep moeten uitoefenen. Ik hoop van harte dat er een kentering ten goede wordt geforceerd door mensen zoals u. Ik hoop ook dat steeds meer wetenschappers hun angst voor ontslag opzij zullen zetten. Zo kunnen zij de wetenschap verschonen van arrogantie en van een overmaat aan kortzichtigheid, korte termijngerichtheid, bureaucratie en marktwerking.


drs. Nederlandse Taal en Letterkunde, afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen

Ingevroren zaad

Denk aan invriezen!

Aan iedereen die met zaadbalkanker te maken krijgt: denk vroegtijdig aan het invriezen van zaadcellen! De aanleiding is het persoonlijke verhaal van Lucas Brouwers (‘Wil je een kind van mij als ik dood ben?’ 27/1). Hij liet zaadcellen invriezen om zijn vruchtbaarheid veilig te stellen voordat hij startte met chemotherapie, maar nadat de aangedane bal was verwijderd. Hij stelde terecht de vraag of „we niet even hadden moeten checken of de overgebleven bal wel spermacellen produceert voor er een bal werd weggesneden”.

Uit onderzoek onder zeshonderd mannen met zaadbalkanker die naar het Erasmus MC werden verwezen, bleek bij 10 procent dat invriezen niet mogelijk was omdat er geen zaadcellen in het sperma zaten. Net als Brouwers werd 80 procent van deze mannen pas verwezen nadat de zieke zaadbal was verwijderd. Bij mannen zonder zaadcellen in het sperma, is toch in de helft van de gevallen minimale zaadcel productie in de zaadbal aanwezig. Door een kleine operatie, testiculaire sperma extractie (TESE), kunnen zaadcellen alsnog geoogst en ingevroren worden. TESE kan zelfs worden uitgevoerd in de zaadbal die kanker bevat tijdens de ingreep waarbij deze bal wordt verwijderd. Dit wordt oncoTESE genoemd. Zaadbalkanker komt in Nederland tussen de 750-850 keer per jaar voor. Meestal is er voldoende tijd om eerst het invriezen van zaad te organiseren en om zo nodig te verwijzen naar één van de zes centra in Nederland die expertise hebben in (onco)TESE. Zowel patiënten, hun naasten, als behandelend urologen, radiotherapeuten en oncologen doen er goed aan om het gesprek over vruchtbaarheid preservatie vóór de start van de behandeling aan te gaan. Hoe confronterend dat op zo’n moment ook is. En hoe logistiek uitdagend, want snel starten met de behandeling geniet prioriteit. Recent onderzoek in de Rotterdamse regio toonde aan dat verwijzing voor het invriezen van zaadcellen bij mannen met lymfklierkanker en leukemie de afgelopen tien jaar op onverklaarbare wijze daalde.

Tot slot wil ik dan ook een algemeen pleidooi houden voor aandacht voor fertiliteit preservatie, voorafgaand aan iedere behandeling die onvruchtbaarheid bij mannen kan veroorzaken.


uroloog-androloog Erasmus MC

discriminatie

En de werkgevers?

Het lijkt mij terecht dat uitzendbureaus worden veroordeeld vanwege racisme bij de selectie van personeel, maar waarom zeggen of schrijven de media niets over de vragende partij? Waarom zouden de uitzendbureaus niet onmiddellijk aangifte kunnen doen tegen werkgevers die vragen om uitsluiting van bepaalde groepen? Gelijke monniken, gelijke kappen lijkt mij.

Ede

Agile

Boerenverstand

Japke-d. Bouma spreekt met Jasper Guldemond over het woord ‘agile’ (31/1). Heeft de heer Guldemond wel eens een modern boerenbedrijf bezocht? Werkelijk gezien hoe een modern boerenbedrijf werkt? Dan spreek je niet meer van ‘simpel’ boerenverstand. Het wordt tijd dat de antieke gedachten over ‘simpel boerenverstand’ plaats maken voor een waardiger kijk op de boer en haar/zijn bedrijf. Uiteindelijk komt ons voedsel voor het grootste deel van de boer.


géén boerin!

Correcties en aanvullingen

Partnergeweld

In de factcheck Eén op de drie vindt geweld binnen een relatie acceptabel (29/1, p. 6) staat dat als je ‘terugslaan’ en ‘als de partner de kinderen slaat’ buiten beschouwing laat, ruim 1 op de 8 partnergeweld zou tolereren. Dat moet zijn 1 op de 6.



    • Hans Akveld
    • Barry Wentzel
    • Frans Claessen
    • Marij Dinkelman-Smit
    • Gees Brouwer